Vaders en daders


Wie heeft mijn vader vermoord van Édouard Louis telt slechts 72 pagina's. Het maakte me er weer eens op attent dat de waarheid weinig woorden nodig heeft. Onwillekeurig probeer ik zoveel mogelijk pagina's te produceren. Waar komt dit vandaan? Machismo, mogelijk. Kijk eens hoe dik mijn roman! Ook: onzekerheid, wat wellicht hetzelfde is (machismo is overcompensatie wegens onzekerheid over peniskracht).

Goed, Louis laat dus zien dat alles korter kan. Geweldige voorstelling trouwens, die monoloog van Hans Kesting. Dat boek(je) is ook zo ongeveer klaar om gespeeld te worden, maar de manier waarop hij (met behulp van regisseur Van Hove) in het bijzonder de vader neerzet is onvergetelijk. Ik herken het milieu niet, ik behoor tot de bourgeoisie vermoedelijk, niet tot de uitgebuite arbeidersklasse, maar het zwijgen van de vader, het niet reageren, het binnenvetten, het oppotten, het gevoelens uit de weggaan, het afleiden, enzovoorts, herkent iedereen die een vader heeft (gehad).

Vaders worden geacht te handelen, niet te spreken. Een vader die veel spreekt is een zwaktebod. Met spreken verdient hij geen respect. Hij dient te handelen, en in dat opzicht onbegrijpelijk te zijn. Meedogenloos ook.

Geweldig filmisch beeld, de vader die in de deuropening zijn sigaret rookt. Rook op het toneel is sowieso een heerlijk effect waartegen film 'lekker' niet op kan (rook in een film is toch echt heel iets anders en in de meeste gevallen goedkoop). Ik dacht nog: waarom geen stank? Fabrieksstank. Een kegel, die de vader zo de zaal in walmt (o nee). De lucht van smerige gitanes dan. (Wordt ook niet op prijs gesteld. Het moet wel leuk blijven.)

NB: Het punt zal eerder gemaakt zijn, maar waarom hebben de Nederlandse vertalers van Qui a tué mon père, het boek, gekozen voor 'Ze hebben mijn vader vermoord?' Dat is niet alleen incorrect, maar die titel doodt iedere suspense. De suspense zit hem er nu juist in dat de verteller ook nog degene kan zijn die zijn vader heeft vermoord.

In een bepaald opzicht, wat mij betreft het interessantste opzicht, is hij de dader.