De like-button


Twee verontrustende docu's achter elkaar, de ene wat verontrustender dan de andere: een aflevering van Tegenlicht, waarin de schaduwzijde van het online shoppen werd getoond (nieuwe kleren door de shredder, afgekeurde nagelnieuwe produkten in bulk naar Jordanië).

In The Social Dilemma werd duidelijk dat de mensen aan wie we de 'sociale media' (een oxymoron if there even was one) te danken hebben, zelf ook langzaam beginnen in te zien dat onze mobiele telefoonverslaving meer kapot maakt dan ons lief is.

Die tegenlicht-docu zou je eigenlijk samen moeten zien met Sorry we missed you, de vernietigende film van Ken Loach over uitwassen in de pakket-bezorgingsindustrie.

'Gratis', 'anoniem' en 'gemak' maakt kennelijk het beest in ons los. In het geval van online shoppen: gratis retourneren. De eigenares van een kleine webshop klaagde over kleren die kapot, of met de stank er nog in, worden teruggebracht met de toevoeging: 'We zien er toch maar van af.' De verkoopster zit met de gebakken peren. Van alle Europese landen stuurt Nederland de meeste pakketjes terug. Kijken kijken kopen gebruiken terugsturen is het devies.

Ik moest lachen toen Jason Rosenstein, een van de tech-nerds uit The social dilemma, trots vertelde dat hij de 'like'-button had uitgevonden op de Facebookpagina.

'Wat doet je vader?'

'Hij is nu een criticus van de sociale media, maar...'

'Maar wat?'

'Voorheen werkte hij bij Facebook.'

'Echt waar?'

'Hij heeft de like button uitgevonden.'

'Wauw. In zijn eentje?'

'Nou, hij en zijn team. Om precies te zijn is hij co-inventor van de like-button.'

Die like-button vat mooi samen wat er mis is. We dachten dat de wereld er alleen maar mooier door zou worden, aldus Rosenstein, zonder een spoor van ironie, maar het pakte anders uit.