Klikliefde

Michele Loubser: Betrayal

Klikken. Lekker Hollands woord. Ik heb er persoonlijk mee te maken gekregen toen ik repatrieerde uit New York en mij, na negen jaar, weer in Amsterdam vestigde – toevallig in dezelfde buurt, als waar ik woonde voor mijn emigratie. De Amsterdamse Rivièra.
Er was niets veranderd.
Ik had de mazzel dat een New Yorkse vriendin aanbood haar appartement in onderhuur te nemen, maar de pech dat dit illegaal bleek te zijn.
Het had iets van onderduiken.
Lang duurde het niet voordat de eerste ambtenaren van de actie Zoeklicht zich meldden. Een, twee, drie achter elkaar. Dit kon geen toeval zijn. We waren verlinkt. Iemand had anoniem geklikt. We hadden wel een vermoeden wie dat geweest kon zijn, maar ja. Bewijs het maar eens.
Opeens begreep ik beter hoe het mogelijk was dat in de oorlog driekwart van de alhier wonende Joden niet waren teruggekeerd uit de kampen. Een groot deel moest zijn verklikt.
Leuke Nederlandse eigenschap, je buurman aangeven. Gezellig. Tolerant ook. Tolerant ten aanzien van de autoriteiten. Van je landgenoten moet je het hebben.
Klikken en klokkenluiden liggen in elkaars verlengde, maar zijn toch niet helemaal hetzelfde.
Houdt de klikliefde in Kakland verband met een neiging tot hypercorrect gedrag die wellicht is terug te voeren tot de protestantse moraal? Of is het een verschijnsel dat samenhangt met kleinheid, en de kleingeestigheid van het elkaar misgunnen? 'Jij denkt dat je iedereen te slim af bent. Mooi niet.'
Wellicht beide, maar ik sta open voor een betere verklaring.

Wetenschappelijk bureau

Kwaliteitscontrole bij Duyvis

Waar is Arjen Lubach als je hem nodig hebt? Of, waar zijn Van Kooten en de Bie als je ze nodig had gehad? Jiskefet desnoods? Want de doorbraak van Thierry nodigt uit tot slapstick. Nu deed de combinatie van Baudet en Hiddema al verdacht veel denken aan Jacobse en Van Es, en het programma van Forum nogal op dat van de Tegenpartij, maar nu ik in de krant lees dat FvD er een wetenschappelijk bureau op nahoudt, zie ik onmiddellijk Lubach en De Wit voor me die dit bureau bemannen en daar iedere wetenschappelijke kwestie op Forumiaanse wijze, of moet ik zeggen Forumeske, daar ben ik nog niet over uit, behandelen.
Een beetje zoals de wetenschappers die de nootjes van Duyvis bestuderen.
'Alle niet-Borealen het land uit?'
'Oké!'
Misschien is zulke satire allang gedaan, terwijl ik niet keek, en ik kijk nogal vaak niet, dus ik zal wel weer eens achter de feiten aanlopen.
Hiddema die even een uurtje over een moeilijk boek gebogen zit.
Bij die Hiddema denk ik altijd dat hij er op elk moment tussenuit kan knijpen. Die man is niet serieus te nemen als politicus. Niet omdat hij er geen rabiaat rechtse ideeën op na zou houden die aanslaan in Den Haag en Rotterdam, daar twijfel ik geen moment aan, maar dat er iets schort aan zijn commitment. Ik denk dat hij stiekem verlangt naar een kruidige strafzaak als hij in de kamer zit. Een pleidooi houden in de rechtbank en een pleidooi houden in de TK: het lijkt op elkaar, maar het is niet helemaal hetzelfde. Een advocaat heeft geen wetenschappelijk bureau.

Ultrakorte Entr'acte voor Vijf Contactgestoorden

Setting: een wachtkamer bij de psychiater. Zes stoelen. Non descripte moderne kunst aan de muur, drie deuren waarvan ten minste twee spannend.
CG 1 (een man met een gigantische koptelefoon op, die heftige hoofdbewegingen maakt): Mag ik bezwaar maken tegen de term contactgestoord?
CG 2 (een vrouw met oortjes in die in een eindeloos gesprek verwikkeld schijnt te zijn) ... Sorry, even hier... Dat mag, maar veel zin heeft het niet. Had je eerder mee aan moeten komen, vrees ik... Waar was ik?
CG 1 Ik wist niet...
CG 2 ...O, nog even... Je moest eens weten wat jij niet allemaal niet weet... Ben je er nog, mam?
CG 3 (een jongen die aan het gamen is) Ik had een zeer goedje voor sociale interactie op mijn krokusrapport.
CG 4 (een vrouw met halflang grijs haar verdiept in een vuistdik boek) Sociale interactie is niet meer wat het geweest is.
CG 5 (een hipster koortsachtig tikkend op zijn met obscene stickers volgeplakte laptop) Mensen, deze discussie is zo gedateerd! Zo 2018... Ik bedoel, kom op zeg, de aarde gaat naar de klote, het boreale fascisme steekt de kop op en jullie maken je druk om zoiets totaal passé als contact?
CG 4 Ketak, noemden wij dat vroeger. Als in ketakvetensie. Die zette je dan bijvoorbeeld in Vrij Nederland, dan hoopte je op een bepaald niveau. Nu wordt er alleen nog maar geswiped op cleavage en sixpack.
CG 1 Language!
CG 5 Says who!
CG 1 Het enige contact dat de moeite waard is leg je op de dansvloer. Is mijn bescheiden mening.
CG 2 Sorry mam. Even. ... Jij hebt je recht op meningsuiting verspeeld omdat je je niet informeert.
CG 4 Contact met de spiegel zeker?
CG 1 Gaat je nix an. Denk jij dat je met je vuistdikke boeken een partner aan de haak slaat?
CG 5 Ik maak bezwaar tegen het woord partner... En de relatie tussen informatie en opinie is trouwens een interessante, in tijden van fake news.
CG 2. Mam! Sorry, ik moet hier weer even interrumperen... Fake opinions, dat is de nieuwe ziekte...
CG 4 Eh, CG 1? Lezen in het openbaar heeft mij nog geen windeieren gelegd. Vooral in de trein trouwens. Lezen in de trein is pick up art voor gevorderden.
CG 3 Zeg kunnen jullie allemaal even stil zijn, ik kan me niet concentreren!
Psychiater (in de deur van zijn spreekkamer): Oké, iedereen naar huis. Maak maar een nieuwe afspraak op de portal. Ik heb hoofdpijn.

Gesplitste ogen

Ik heb het eerder geschreven en het lijkt me evident, toch is het een argument voor het ouderschap dat je niet zo vaak hoort, namelijk dat ouders vaker worden ontroerd (dan niet-ouders). Zeker, ouders worden ook vaker geërgerd, uit hun slaap gehouden, afgeleid, bezorgd, in hun bestaan bedreigd, enzoverder enzovoorts, maar ontroering blijft toch een van de mooiere emoties die kinderen bij je kunnen opwekken, en niet-kinderen eigenlijk vrijwel nooit.
Wanneer wil je nou uitroepen wat schattig? Bijna niets of niemand is meer schattig. Oppassen trouwens met dat woord, toen ik het laatst van toepassing achtte op de verliefden bij mij thuis, en dat meldde, kreeg ik na een stilte een verontwaardigde mail: 'schattig' zou badinerend klinken. Ontroerend mocht wel.
Schattig was het gelukkig zeker toen de vijf- en de bijna tienjarige zich gisteren gezamenlijk meldden bij mijn tempel nadat ze hadden besloten dat een insectenplaatje van Albert Heijn voor mij was, en voor mij alleen. Twee stickers bevatte het geschenk en een tatoeage. Ik ben er nu dus ook aan. Maar ik was ontroerd. Niet tot tranen toe misschien, want mijn tranen zijn op, maar toch.
'Schrijvertje: waterkever die over het water scheurt en zo een soort van letters schrijft. Heeft supercoole gesplitste ogen waarmee hij zowel boven als onder water kan kijken. Handig.'

Social driver (8)

Tot mijn verrassing zag ik Teuntje zitten (niet haar roepnaam) bij de dagbesteding in het buurtcentrum. Ik was verbaasd, omdat zij duidelijk altijd behoorde tot de Frisse Bejaarden, die bovendien nog Zeer Goed ter Been was. Tot voor kort huppelde ze nog vrolijk langs op de kade. Wat was er gebeurd? Dikke knie, dat was wat er was gebeurd. Ze schoof haar broek omhoog. Ik moest beamen dat de knie dik was. 'Stap maar in,' zei ik. We hoefden maar een steenworp, en het was mijn laatste ritje, dus voor ik het wist zat ik bij haar binnen aan de thee en sprak ze me aan met lieverd. Ik kreeg albums op schoot en probeerde haar leven tot de dood van haar man, enige jaren geleden, te reconstrueren. Haar – tweede – man was timmerman. Alle meubels in huis, van die dikke degelijke meubels, had hij zelf getimmerd. Ook was hij dol op modelscheepsbouw. Teuntje liet me een schip zien, een fregat meen ik, tot in detail nagebouwd. Daar had hij een jaar over gedaan. Ik vroeg me af of er nog mensen zijn die een jaar van hun leven willen spenderen aan het bouwen van een modelfregat. Vast wel, maar ik ken ze niet. Nu zetten Chinezen die dingen waarschijnlijk in een weekend in elkaar, en machines in twee uur. Fred had van zijn veertiende tot aan zijn negentigste gerookt, dus zo zie je maar. Uit zijn eerste huwelijk had hij een dochter, maar die kreeg en krijgt Teuntje niet of nauwelijks te zien. Kwestie van karakter. Andere kinderen en kleinkinderen melden zich overigens wel; de foto's getuigden ervan. 'Ik ben rijk,' zei Teuntje, en ik moest haar gelijk geven. Ik heb haar terug op de thee uitgenodigd, maar niet mijn telefoonnummer gegeven; zelfs een bejaardenmagneet als ik moet grenzen stellen.

Narcisme

De narcist, lees ik bij Frank Schalkwijk, wordt vooral geplaagd door zijn gekneusde zelfgevoel. Opscheppen en zelfverheerlijken alleen is niet genoeg; sterker, het is misschien niet eens het wezenskenmerk van de narcist. De narcist gebruikt anderen, dat is waar, maar niet altijd op dezelfde manier. Zo kende ik de variant 'waakzaam narcisme' nog niet – niet zo vreemd omdat die ook niet voorkomt in 'gekkenbijbel' DSM-5, waarin alleen melding wordt gemaakt van grandioos of vanzelfsprekend narcisme, de meest in het oog springende vorm, die zich soms bijvoorbeeld kan uiten in (alweer volgens Schalkwijk) 'narcistische razernij'. Goeie term. (Als ik Holleeders advocaat was, dan zou ik het verweer daarop gooien. Dat hij in narcistische razernij moordopdrachten kon geven of helpen uitvoeren. – Gelukkig, ook voor hem, ben ik zijn advocaat niet.)
Wat is waakzaam narcisme? Het is narcisme via de ander: 'Hij denkt dat hij heel wat voorstelt, maar zonder mij zou hij in de goot liggen.' Het is de waan dat men onmisbaar is voor de ander. Iedereen heeft wel eens die waan, en ook van andere vormen van narcisme kan men stellen dat een leven zonder eigenlijk niet mogelijk is. Of in elk geval: zonder narcisme zouden er weinig romans geschreven worden, laat staan nieuwe politieke partijen opgericht, om nog maar te zwijgen van de combinatie van beide.
Maar met de narcist zonder relativering of zelfspot, de ziekelijke narcist, is het moeilijk samenleven. Die blijft zuigen. Wegwezen dus.

Misschien toch een puntje

'Bas Heijne is toch zo boos op Thierry!' gilt mijn moeder over de telefoon. 'Het ene na het andere stuk schrijft hij in de krant. Dat dat toch echt niet kan. Hoe het mogelijk is dat er zoveel mensen achter zo'n arrogante kwal aanlopen... Interessant hoor.'
Ik lag vannacht wakker omdat ik misschien toch wat overspannen had geschreven dat Thierry voortborduurt op hetzelfde gedachtengoed als Breivik en Brendan (als je die namen alleen zo ziet, zou je denken dat het over GTST gaat).
'Thierry is gefrustreerd omdat hij geen hoogleraar in Leiden mocht worden,' wist een vriendin. 'En hij werd woest toen die post bezet werd door een vrouw.'
Frustratie is van alle mensen; het gaat erom hoe met die frustratie om te gaan. Dat is de ware opdracht van het leven.
Een andere vraag die door mijn hoofd speelde was deze: als we in het gelukkigste land ter wereld leven (de scandies daargelaten), waar maakt Thierry-baby zich dan zo druk over? Ik schreef het al: hij is een exponent van dezelfde decadentie die hij in zijn speeches verfoeit.
Maar wacht even, heeft hij misschien niet  t o c h  een  b e e t j e  gelijk? Betreur ik stiekem niet ook, op dezelfde wijze als bijvoorbeeld Knausgård, de Totale Uitverkoop van Onze Kultuur? Wil ik niet óók een nixit voor mijn kinderen? Ben ik niet óók stiekem of niet zo stiekem 'trotsch' – nooit gedacht dat ik dat woord in verband met politiek ooit zou gebruiken – op Kakland? Ja, maar om een andere reden dan Beau-dead. Ik ben trots als ik door het OLVG loop en een fantastisch diverse groep mensen vreedzaam en zelfs opgewekt met elkaar bezig zie, terwijl een deel van hen nota bene ziek is of zou moeten zijn. Ik heb altijd Wilders willen uitnodigen een middagje door het OLVG te lopen, maar nu breid ik mijn uitnodiging uit naar Thierry. Kom eens kijken, Thierry baby, hoe mooi dat menselijk mozaïek eruit ziet! Die ontwikkeling zou je toch niet echt zere neus  t e r u g  willen draaien?
Toen ik gister nietsvermoedend in Den Haag langs bovenstaand monstrueus gebouw liep, ik had 't nog niet eerder gezien, dacht ik: onze doctor in de grensbewaking heeft  w e l l i c h t  een puntje met zijn tirade tegen moderne architectuur.

Knalfuif

De Verrukkelijke en de Inschikkelijke verschenen volgens afspraak met hun Venetiaanse maskers op het Schrijversbal.
De Verrukkelijke droeg een draadmasker, de Inschikkelijke een schaakmasker. Het viel nog niet mee om het lint, waarmee de maskers moesten worden bevestigd, niet met het eigen haar te verknopen.
De Verrukkelijke en de Inschikkelijke baanden zich een weg door de menigte naar de dansvloer. Alle gasten waren ongemaskerd. Kwetsbaar. Naakt. Gewillige prooien in afwachting van hun afstraffing.
De Verrukkelijke liet haar zweep knallen ten teken dat de performance op het podium, een vrouw die iets murmelde in een microfoon, ten einde was.
De Inschikkelijke rukte de man die verantwoordelijk was voor de muziek vanachter zijn draaitafel vandaan en sloot hem op in de rookkamer.
Het was doodstil. Iedereen keek naar de Verrukkelijke, in afwachting van haar bevelen.
Broek uit! riep ze opeens tegen Jelle Brandt Corstius, die nietsvermoedend aan de bar stond.
Waarom ik, riep Jelle Brandt Corstius, er zijn nog zoveel anderen! Overal instemmend geknik.
Tomas Ross kwam naar voren, knoopte zijn broek los, liet hem op zijn enkels vallen en zei: en dan?
De aanwezigen hielden hun adem in.
Onderbroek, Ross, zei de Verrukkelijke, nogmaals met haar zweep knallend, denk je dat ik daar intrap? Tomas Ross schoof langzaam, aarzelend, om zich heen kijkend op zoek naar bevestiging, zijn onderbroek naar beneden.
Het was een rode Schiesser.
Die knallende zweep deed het goed op het Schrijversbal, je kreeg er dingen mee gedaan.
Boeien! riep ze tegen de Inschikkelijke.
De Inschikkelijke nam een tie wrap uit zijn zak, en bond deze om de geaderde, behaarde, welvarende polsen van Tomas Ross. Die zou voorlopig geen boeken meer schrijven, ging het door zijn hoofd.
Lik de muiltjes van Maartje Wortel!
Tomas Ross gehoorzaamde. Mensen die een foto probeerden te maken, of een film, kwamen bedrogen uit, want het Schrijversbal had bij de ingang de lens van hun telefoon afgeplakt.
De Inschikkelijke boog voorover naar de Verrukkelijke, kuste haar enkele keren op de mond, als om haar tot rust te brengen, hun maskers botsen zachtjes, en fluisterde toen: 'We moeten gaan. De oppas wacht.'

Brendan en Thierry

Ik zie een aantal overeenkomsten tussen het manifest van de geflipte gymleraar in Christchurch en de overwinningsspeech van de doctor in de grensbewaking Baudet.
Als disclaimer moet ik erbij zeggen dat ik het manifest van de geflipte gymleraar niet helemaal gelezen heb. Daarentegen heb ik mij wel ertoe gezet, in twee sessies, om de overwinningstoespraak van Baudet tot me te nemen.
Wat mij opvalt is dat zowel Baudet als Brendan zijn toevlucht neemt tot poëzie, waarbij moet aangetekend worden dat het citaat van Menno Wigman, waarmee Baudet zijn speech lardeerde, tot afgrijzen van de nabestaanden, hoewel niet slecht, toch onderdoet voor het gehele gedicht van Dylan Thomas, dat de gymleraar als motto aan zijn manifest heeft vastgehangen: het beroemde Do not go gentle into that good night. Ik denk overigens niet dat Brendan dat gedicht begrepen heeft, maar iedereen mag eruit halen wat hij wil.
Een andere overeenkomst is hun jeugd, hun kinderloosheid en hun status van outsider. Die outsider strategie – brandjes stichten en dan zeggen dat je er niets mee te maken hebt, maar wel bluffen dat je de macht overneemt – kennen we nog van Fortuyn.
Ik denk dat Brendan fitter is dan Baudet, maar Baudet is weer een beter model voor Suitsupply. Veel mensen zullen denken als ze de Forum-leider zien: een hottie kan nooit zoveel kwaad in de zin hebben. Zij vergeten dat Hitler, hoewel hardly a hottie, ook een dandy was en een halve kunstenaar.
Een saillantere overeenkomst is het woord 'vervangen', dat zowel Brendan als Baudet gebruikt. Brendan vreest, conform de replacement-theorie populair bij rechts-extremistische 'denkers', dat de witte Europeanen vervangen gaan worden door niet-witte Europeanen, binnenkort, omdat de eerste zich weigeren voort te planten.
Baudet wil voorlopig met zijn partijleden alleen het partijkartel vervangen.
Maar waar zowel de personal trainer als de corporale intellueel in uitblinken, is hun destructieve donderpreek over de westerse cultuur.
Die staat op instorten – tenzij! Tenzij! FvD voor een renaissance zorgt. Daarbij hoeven volgens de partij vooralsnog geen moslims te sneuvelen, zoals Brendan gelooft en ook in de praktijk heeft gebracht, of socialisten (zoals Breivik geloofde en in de praktijk bracht) maar helemaal vreedzaam lijkt die renaissance toch niet te kunnen zijn. Anders blijft het een – linkse! – hobby.
Ik voel niet vaak schaamte, maar nu schaam ik me voor Baudet, die toch 'een van ons' is, om het zo maar te zeggen, en de mensen in de zaal die Thierry Thierry roepen.
Baudet doet een 'trump' door te beweren dat we aan decadentie ten onder gaan, terwijl hij zelf een toonbeeld is van diezelfde decadentie.
Dat is wat Trump doet met fake news: iedereen van fake news beschuldigen terwijl hij zelf de grootste verspreider ervan is.
Een cynische strategie die werkt.