VIKTOR FRÖLKE

6. Ik lag er eerst.

2012-02-14T15:25:00.001+01:00

De zon schijnt in Mongolië, dacht ik – toegegeven, niet erg samenhangend. En: ik wou dat Choque eindelijk eens van de relaxbank afkwam. Ik lag er eerst. Er zijn van die dagen dat ze thuiskomt van haar werk, of moet ik zeggen 'werk', haar uggs uitschopt en languit op de bank neerploft. En waarom? Waarom zo bruut? Waar is dat voor nodig? Dat zegt ze er niet bij. Lavinia vraagt er ook niet naar. Die kijkt niet eens op van haar scherm, die is veel te druk met whatever. Nu was het weer raak. Zoals ik al zei, ik lag er eerst, maar op zulke momenten is er van haar onvoorwaardelijke liefde niet zo gek veel te merken. Er kon niet eens een knuffel af. Ze sleurde me onder mijn dekentje uit, lui kreng schreeuwend, terwijl ik niets had gedaan, en trouwens ook niet tot het geslacht der krengen behoor, en stortte neer en begroef haar mooie mollige gezicht in de bank. In het verleden heb ik nog wel eens weerstand geboden tegen dit soort redeloze aanvallen, door mijn nagels in de bekleding te zetten, en voluit terug te blazen, maar geloof me, Choque wil je niet over je heen hebben, niet ruggelings, niet buikelings, op geen enkele wijze. Als je Choque over je heen krijgt kun je het als ademend wezen wel vergeten.

Misschien deed de vraag er niet toe.

2012-02-13T17:00:00.001+01:00

Ik zette vierhonderddertig stappen, waarvan enkele op het ijs, en voor mij doemde een deur op met het naambordje 'R. van Essen'. Ik belde aan. De deur klikte open, ik begon met de bestijging der traptreden. 'Goedendag,' zei ik maar alvast, hoewel R. van Essen nog nergens te bezichtigen was. 'Nog een hoger,' hoorde ik iemand zeggen – denkelijk R. van Essen. En jawel, daar stond hij, in de deurpost. Hij droeg sloffen. Ik schudde hem de hand en volgde hem, na mijn jas en snowboots te hebben uitgetrokken, zijn woning in. Woonde R. van Essen in zijn werkkamer of werkte hij in zijn woonkamer? Misschien deed de vraag er niet toe. Terwijl hij water opzette, bestudeerde ik, vanaf de korte kant van zijn schrijftafel, zijn boekenkast. R. van Essen kwam terug met twee koppen thee en een schoteltje gevulde koeken. Ik dacht: 'Maar goed dat ik mijn eigen koeken niet heb meegebracht zoals ik van plan was; dat zou te veel zijn.' Het schoteltje gevulde koeken slonk. R. van Essen zette opnieuw water op en ging op zoek naar een lijst van propaedeuse-studenten Wijsbegeerte aan de UvA in het jaar 1996. Hij wilde weten of we daar allebei op stonden*. Toen de waterketel opnieuw floot, dacht ik zal ik alvast thee zetten? Ik heb hem laten fluiten. Een keer bij iemand op bezoek betekent nog niet dat je getrouwd bent.

*Nu denk ik: nee, natuurlijk niet, omdat ik op die van 1986 sta. God, wat ben ik oud.

Dear D'Angelo:

2012-02-10T14:33:00.002+01:00

Thanks for saying Amsterdam, I love you at the night concert last night at Paradiso, but I have a feeling you love Amsterdam for the wrong reason. Let me begin by saying that I'd never been to a night concert. I was excited like a child about the whole prospect of a night concert. Turns out a night concert is an evening concert in a later time slot. I didn't feel tired, which was odd since I skipped my afternoon nap and did not join my wife's prudent pre-night concert nap, because my sparring partner since 1983 invited me to a pre-night concert concert instead. Anwyay, I thought you played too loud, but perhaps I'm too old. With fingers in my ears the wall of sound you produced, guitarwise and screamwise, became more enjoyable, but still, hate to say it, but less is more. More important however, I thought you played too fast. I was tremendously looking forward to your laid back grooves, but instead I got uptempo rockbeats à la 90's Prince. Nothing wrong with 90's Prince, but why not be 10's D'Angelo? Even Chicken grease, the groove of which had been playing my head for at least 48 hours, you managed to chase the funk out of (or something; hell, you get my drift). Let me ask you, why the hurry? Did someone give you the wrong dope? Next time, come by me, and I'll help you out.

Love you, etc.

5. Choque en Lavinia

2012-02-09T14:38:00.003+01:00

Lucian Freud

Een van de voordelen van verzorgd worden is dat je niets hoeft te doen en dat je dus alle tijd hebt om je verzorgers te bestuderen. Die van mij zijn met zijn tweeën. Twee vrouwen. Een is echt te dik, dat de flappen erbij hangen, maar daar kan ze niks aan doen. Die heet Choque. Die naam heb ik niet verzonnen, die hebben haar verzorgers verzonnen. De naam die mijn verzorgers mij hebben gegeven, heb ik ook niet verzonnen en daar zou ik het ook helemaal niet mee eens zijn als ik er iets over te zeggen had, maar dat is nu te laat. Ik moet er mee leren leven. Aan de andere kant, zo belangrijk is een naam nu ook weer niet. Hegel had Schlegel kunnen heten, Frege Fichte en Heidegger Husserl. Gelukkig hebben we het niet over mij, maar over mijn verzorgers. Die andere dus, naast die met die flappen, heet Lavinia, en dan denk je natuurlijk dat die heel erg dun is, het totale tegenovergestelde van Choque. Maar niets is minder waar: die is ook peervormig en obees. Niet zo obees als Choque, maar toch. Je zult deze dames dan ook niet gauw zien op de tennisbaan, de sintelbaan of in een glazen afbeultempel. Daarentegen zul je ze wel heel vaak op de relaxbank zien, hier in huis. En dat is maar goed ook, want dan kan ik ze goed bekijken.

4. Jachtinstinct lijkt een beetje op wat mijn verzorgers lust noemen, denk ik wel eens. Het is een motor die niet vaak loopt, maar als hij loopt, moet hij zichzelf uitputten.

2012-02-08T13:13:00.001+01:00

Vannacht, om een uur op vier, was het weer zover. Ik hoorde hem langs glippen, rommelen achter de boekenkast. Dat was voor mij het sein om me op te richten en in actie te komen. Ik had geen keus. Ik moest erachter aan. Jachtinstinct lijkt een beetje op wat mijn verzorgers lust noemen, denk ik wel eens. Het is een motor die niet vaak loopt, maar als hij loopt, moet hij zichzelf uitputten. Het punt is, ik zie slecht, en mijn reukvermogen is ook niet je van het. Ik moet het van mijn gehoor hebben, en van mijn calculaties. Ik dacht dat hij onder de piano zat. Ik naderde zo dicht mogelijk zijn schuilplaats, geruisloos, en wachtte. Ik liet het initiatief aan hem, ik hoef niet zo nodig initiatief te nemen. Het duurde maar een paar minuten voordat hij tevoorschijn kwam. De grap is natuurlijk, de wrede grap, dat hij nog slechter ziet dan ik. Maar hij hoort misschien beter, dat zou kunnen. Hoe dan ook is hij snel, dus daar komen mijn calculaties van pas, mijn voorspellend vermogen. Toen hij de grote oversteek waagde, van de piano naar de keuken, berekende ik zijn pad om te zorgen dat mijn klauw precies uitkwam bij zijn romp. Ik grijp zelden mis. Ook nu faalde ik niet. Nadat ik in zijn nek had gebeten, en had gewacht tot hij klaar was met leven, deponeerde ik het lijkje bij de pedaalemmer. Meer kon ik niet doen.

Hufter

2012-02-07T14:07:00.000+01:00

Ligeti

Ik fiets naar de Centrale Bibliotheek. Er zijn toeristischer routes, maar ik kies voor de Wibautstraat. Om de pijn te verzachten draag ik een koptelefoon met geloof het of niet een pianoconcert van Ligeti. Ik nader het Mr. Visser-plein, waar ik word getroffen door de aanblik van bomen met jassen aan – tegen de kou, vermoed ik, niet voor de kunst. Als bomen jassen aankrijgen terwijl daklozen doodvriezen, dan klopt er iets niet, maar daar ga ik niet over. Dan: een opstootje bij het fietsstoplicht. De bebakkebaarde bestuurder van een brombakfiets fulmineert: 'Niet links fietsen! Hou rechts, godverdomme! Fuck you!' Misschien is hierbij de titel van dit stukje verklaard, maar we zijn er nog niet, want als ik beter kijk ontwaar ik een Zeer Goede Bekende van mijzelf in het kluwen fietsers. Sterker, de toorn van de hufter is op de ZGB gericht en op de ZGB alleen. Niemand doet of zegt iets. De ZGB is te zeer inbeslag genomen door het voorval om mij op te merken. Wij, omstanders, kijken elkaar aan: dit mag niet, dit moet niet mogen, maar niemand, denk ik, wil een muilpeer riskeren, of erger. Het is te allen tijde veiliger om in de eigen cocon te blijven. Het opstootje verstuift. Men komt in beweging. De hufter foetert nog altijd, de ZGB, de krenking gebeiteld in haar voorhoofd, stapt zwijgend op haar fiets en vervolgt haar weg. Ach, was ik maar een held.

3. Ik draai liever stationair.

2012-02-06T15:13:00.001+01:00

Men verklaarde mij voor gek, vooral die passief agressieve, die wist niet hoeveel spot en vernedering ze in haar blik moest stoppen, maar ook ik ben natuurlijk even het ijs opgegaan. Wat wil je, het was al dagen dik genoeg en de zon scheen. Je zou het niet zeggen maar mijn fysiek is buitengewoon geschikt voor gladde oppervlakten. Zo hard als ik kon, en met mijn nagels helemaal uit rende ik over het ijs. Als ik bij een mooi schoon stukje kwam trok ik ze in. Zo schoof ik gelukzalig op mijn kussentjes enkele lui op hun lange ijzers voorbij. Toeristen maakten foto's; ik heb ze voor een keer maar laten begaan. IJs is wonderbaarlijk, ik heb er geen ander woord voor, maar ik ben er ook gauw klaar mede. Ik draai liever stationair. Dus klom ik op het dek van een ingevroren zeilboot – naam: Surrender –, ging zitten en keek neer op het gepeupel. Mijn meeste aandacht ging trouwens uit naar de eendjes, de meeuwtjes en de hoentjes, die tot een piepklein, stervenskoud wak waren veroordeeld. Als er geen brokken zouden zijn had ik er mijn tanden in gezet, maar nu had ik vooral met ze te doen.

2. Ik beleef geen plezier aan smelten met mijn behoeften.

2012-02-03T14:17:00.002+01:00

Geen enkele zin om naar buiten te gaan. Ik begrijp alle drukte om die sneeuw niet. Ik ben geen wintersporter, nooit geweest ook. Ik zet wat voorzichtige stappen in de tuin. Niet dat ik niet van een maagdelijk matwit landschap houd. Heel erg zelfs. Maar ik neem dat landschap liever tot me vanachter het raam, vlakbij de verwarming, met Satie's Les fils des étoiles op de achtergrond, in de uitvoering van Reinbert de Leeuw. Laat anderen, zoals die rode, de sneeuw kapotmaken, ik laat haar liever heel. Om je de waarheid te zeggen: ze hebben me naar buiten geduwd. Ze willen dat ik hier mijn behoefte doe, de schoften. Scheelt weer grind, stank en gedoe, maar mij krijgen ze niet klein. Ik beleef geen plezier aan smelten met behoeften. Ik laat het smelten met behoeften graag aan anderen over. Natuurlijk wil ik sporen nalaten, maar ik hecht aan decorum. En denk alleen al aan de kou daar waar je haar het minst kunt gebruiken. Denk aan het koude gat, het koude Glockenspiel. Ach ik wind me veel te veel op. En waarvoor. Lang genoeg buiten geweest; snel naar binnen voor het te laat is.

Toetje

2012-02-02T16:04:00.001+01:00

Iens wist te melden dat de Thai die ik op het oog had niet de beste Thai in de buurt was, maar ik nam er genoegen mee. Ik was toch in mijn uppie, en dan neem je sneller genoegen met sub-optimale omstandigheden. Wat het culinair-industriële complex je ook wijs wil maken, gastronomie is een sociaal ding. Mijn doel was om mijn maag te vullen terwijl ik een boek las. Toen mijn maag gevuld was, vroeg de bijzonder uitgelaten ober of ik niet nog even wilde blijven omdat anders het restaurant leeg zou zijn. Mijn aanwezigheid zou hij belonen met een toetje. Ik zei ja, ik had geen haast, ik had mijn boek nog niet uit en bovendien, ik schep er bijzonder genoegen in om het anderen naar de zin te maken. Het toetje kwam. Ik wist niet wat ik me bij een Thais toetje moest voorstellen. Ik vroeg hoe het toetje heette, want het stond niet op de kaart. Het enige wat ik van de uitgelaten ober begreep was dat hij het zelf had gemaakt. Het bestond uit iets dat op geraspte worteltjes leek en iets dat op aardappelkroketjes leek. Beiden smaakten naar kaarsvet. Toen er nieuwe klanten binnen kwamen, dacht ik dat mijn taak erop zat, maar de opgewonden ober was zichtbaar teleurgesteld toen ik mijn jas aantrok en het pand verliet. Men kan niet alles hebben.

Moet ik aan de pil?

2012-02-01T13:49:00.003+01:00

'Via via kreeg ik de kans om samen met mijn broer een onderzoekje te laten doen naar mijn hartvaten en wat bleek, ze zaten onder de plak,' vertelt Nieuwe Vriend P. terwijl hij nog een toastje met verrukkelijke vacherin smeert. 'Die plak komt op een gegeven moment los, waardoor een bloedprop ontstaat die een infarct kan veroorzaken. Bloedonderzoek bij mijn oude huisarts bevestigde dat ik een te hoog cholesterol had, namelijk 6. Hij heeft me cholesterolremmers voorgeschreven, statines. Sinds ik die slik heb ik mijn cholesterol terug weten te brengen naar 4, maar volgens de nieuwe huisarts die ik sinds kort heb is dat nog steeds te veel.' Ik hoorde zijn relaas aan. Zelf heb ik onlangs mijn cholesterol laten meten. Ik had 5. Mijn lijfarts vond dat geen reden tot paniek, maar die vindt niets reden tot paniek. Dankzij teerbeminde eet ik nu sojaboter. Veel goedkoper dan Becel + maar misschien ook minder werkzaam. Nieuwe Vriend P. wist dat 1/3 van het cholesterolgehalte bepaald wordt door wat je eet, 2/3 door erfelijke oorzaken. Met andere woorden, ik kan sojaboter eten tot ik een ons weeg, maar het is familiair. Moet ik aan de pil? Ik zei dat ik er tegenop zie om elke dag een pil te slikken, met mogelijke bijwerkingen als impotentie en haaruitval. Bovendien, moet een mens niet leren leven met risico? Hij knikte begrijpend. 'Ik ben een hypochonder. Slik jij al low dose aspirin?'

Prrrrrrrrrrr-rrrrrr-rrt.

2012-01-31T13:39:00.001+01:00

'Fijn, nu ben ik wakker.' 'Ik ook...' 'Jezus wat een lucht.' 'Dat kun je wel zeggen ja.' 'Niet met die deken wapperen, ben je gek geworden?' 'Sorry. Komt door die uien. Je weet dat ik daar niet tegen kan.' 'Heb ik het weer gedaan. Je had hem ook in kunnen houden, of niet soms.' 'Als ik hem binnenhoud, hem terugstuur als het ware, terug het darmkanaal in, gaat hij woekeren. Dan krijg je zo'n uitstulping in de darm, zoals bij een fietsband. Dat moet je niet willen. Probeer met zo'n teruggestuurde scheet, die geen kant op kan, nog maar eens rustig door te slapen. Gaat je niet lukken. Je weet toch dat ik ook niet kan slapen als ik mijn tanden niet gepoetst heb, dan houdt de dwanggedachte aan rottende tanden, aan instant cariës, me wakker. Kan ik het helpen? Allemaal een kwestie van biologie. Je moet de biologie haar werk laten doen. Je kunt hoogstens zeggen dat flatulentie een darwinistische ontwerpfout is, dat die eigenschap weggeselecteerd had moeten zijn in de loop van de...' 'OK, genoeg, hou je mond nu maar, ik probeer te slapen.... maar wat een stank.' 'Het spijt me. Ik ga mijn leven beteren.' Prt.

1. Mijn beweeglijkheid wordt veroorzaakt door een onweerstaanbare exploratiedrang.

2012-01-30T12:08:00.001+01:00

Laat wakker vanochtend. Ik rekte me uit en keek uit het raam: alles wit. Nou ja, niet alles natuurlijk, maar toch, witter dan normaal. Mooi. Er stond geen wind. Goed nieuws, ik haat wind. Ik ben geen zeiler, nooit geweest ook. Nadat ik mijn tanden had gezet in wat oud voer, waagde ik de trap af te dalen. Altijd spannend, vooral bij gladheid. Voorzichtigheid is geboden. Toch nog kouder dan ik dacht, toen ik eenmaal beneden in de tuin stond. Ik overwoog meteen weer naar binnen te gaan, maar ik was nu toch buiten, en al een beetje gewend, dus ik zei tegen mezelf, nu niet kinderachtig zijn en even doorbijten. De sneeuw voelde prettig droog aan. Waarheen ook alweer? Mijn beweeglijkheid wordt veroorzaakt door een onweerstaanbare exploratiedrang. Vraag me niet waarnaar ik op zoek ben, ik weet het zelf niet, maar ik kan niet anders. Ik ben niet de enige vandaag, dat grote rode loeder van hiernaast is ook buiten, en dat andere kreng, dat nooit iets zegt, maar je altijd aankijkt alsof je een stuk stront bent. Passief agressief, zou ik dat willen noemen, maar door iets te benoemen los je het nog niet op. Na een paar pasjes door de sneeuw ben ik maar weer naar binnen gegaan. Er gaat uiteindelijk toch weinig boven de warmte van de mand.

Een muilpeer op zijn tijd voorkomt onderhuidse strijd.

2012-01-27T15:00:00.001+01:00

Gisteren ontving ik een muilpeer. Hij landde ter linkerzijde (voor de kijkers rechts) van mijn gelaat. Ik noem geen namen. Ik noem geen aanleidingen, ik noem geen omstandigheden, want die doen er niet toe, en trouwens, er zijn grenzen aan mijn openhartigheid. Ik had een filippica op vrijdag aan de muilpeer kunnen wijden, maar dat would be missing the point. Ik hoef geen boutade, tirade of kanonnade tegen de muilpeer te voeren, want ik heb niets tegen de muilpeer. De muilpeer is mij lief. Een muilpeer op zijn tijd voorkomt onderhuidse strijd. Zet dat maar op een tegeltje, breng het op de markt en geef mij een deel van de opbrengst. Noem me een masochist, of gewoon laf, maar ik zit liever aan de ontvangende kant van de muilpeer, dan dat ik er een toedien. Ik ben liever de muil waarop de peer landt, dan de peer op zoek naar een muil. En eigenlijk is het ook een geluk bij een ongeluk, als je daarvan kunt spreken, dat de muilpeer doorgaans onverwachts komt. Ik vraag wel eens om een muilpeer, en als ik hem dan krijg, ben ik toch een weinig teleurgesteld. Ik stel me er teveel van voor. Komt de muilpeer ineens, zoals gisteren, dan voelt hij beter. De wang brandt kort, de schrikt ebt weg, het leven gaat verder. 'Het leven ging verder. Dat was wat het leven zo moeilijk maakte.' (D. Verhulst, De helaasheid der dingen).

O.

2012-01-26T14:14:00.004+01:00

O. was die ochtend opgestaan zonder zijn vrouw te groeten. Hij had zijn schedel geschoren zonder een nieuw mesje te gebruiken. Hij was gaan ontbijten zonder op zijn vrouw te wachten. Hij was weggegaan, zonder te zeggen waarheen. Zij had hem laten gaan, hoewel ze dacht dat het misschien beter was geweest om hem tegen te houden, ook al had dat overredingskracht en misschien zelfs geweld gekost. O. had tien minuten gelopen om bij de plaats van bestemming aan te komen. Tijdens die wandeling had hij nauwelijks gedachten gehad. Nauwelijks gedachten die de moeite van het registreren waard waren. Hij had vooral naar de grond gekeken, want hij wilde zo min mogelijk mensen zien. Preciezer: hij wilde zo min mogelijk mensen in het gezicht zien. Het motregende licht toen hij bij de ingang van het gebouw kwam. Op het bordes zaten rokende jongeren die hem negeerden. Hij werkte zich door de traag bewegende draaideur naar binnen. Hij ritste zijn makkelijk zittende fleece-jack open. Links zag hij twee bewakers met elkaar kletsen. Achter de balie zaten twee vrouwen zwijgend voor zich uit te kijken. O. glimlachte. Hij beklom het laatste, kleine trapje, liep naar de eerste de beste computerterminal, ging zitten, logde in, en bracht alles met een muisklik tot ontploffing.

Zo interessant is de waarheid nu ook niet.

2012-01-25T14:14:00.001+01:00

Hij zat er al: Rob van Essen, schrijver. In de verste hoek. Gebogen over een boek. Onder een lamp. Met voor zich een cappuccino. Ik bestelde een muntthee, gaf hem een hand en ging tegenover hem zitten. Nu zag ik dat hij een baardje had. Een beginnend Freudbaardje. De eerste en laatste keer dat ik hem zag, twee maanden geleden, had hij geen Freudbaardje, maar een stoppelbaardje. Sinds die eerste en laatste keer, weet ik veel meer over hem omdat ik zijn twee laatste boeken heb gelezen. Fictie of geen fictie, een schrijver is wat hij schrijft. Hij ontkomt niet aan zichzelf, tenzij hij 100 procent plagiaat pleegt, wartaal uitslaat of niet kan schrijven. Soms krijg je als lezer ook wat feiten in de schoot geworpen waarvan je denkt: die kunnen verzonnen zijn, maar waarom zou de schrijver ze verzinnen? Waarom zouden ze niet waar zijn? Andere feiten moet je een kwartslag draaien om bij de waarheid te komen. Rob van Essen wist ondertussen veel meer van mij dan ik van hem, niet alleen omdat ik mijn mond niet kan houden, maar ook omdat hij mijn blog heeft doorgespit, en, vooruit, FAKE heeft gelezen, en ik niet met hem facebook (ik heb al een boek). We hadden, kortom, ons huiswerk gedaan. Maar het doel van ons onderhoud was niet om te zien wie het meest wist van de ander. Zo interessant is de waarheid nu ook niet. Het doel was, denk ik, shop talk. Het doel werd bereikt. Na de beschaafde consumptie van twee bier, hij alcoholloos en ik wit, verschil moet er blijven, werden we ongeveer tegelijkertijd opgepiept. We liepen een eindje op. Rob van Essen verdween in het duister.

Geachte Simone Kukenheim,

2012-01-24T14:09:00.003+01:00

Hartelijk dank voor de brochure die u onlangs op mijn deurmat liet deponeren. Zeker, op mijn voordeur prijkt een brochure-werende sticker, maar hoe verheugd ben ik dat de geachte postbezorger hem heeft genegeerd. Anders zou ik zomaar aan uw bestaan voorbij kunnen zijn gegaan, en dat, Simone Kukenheim, zou ik dood- en doodzonde vinden. Want hoe verrast was ik, niet te zeggen verrukt, om uw naturelle oogopslag in de brochure aan te treffen. Mijn blik viel op uw foto en verliet die niet meer. Mijn vrouw moest wat koud water in mijn gezicht plenzen, daarna met de vlakke hand wat ferme tikken op mijn wangen geven, en tenslotte wat schopjes tegen het scheenbeen, om me weer bij het bewustzijn te brengen van de alledaagse, politieke realiteit. Nee, Simone Kukenheim, ik ben niet verliefd op u. Nog niet. En nee, ik zal u niet stalken. Nog niet. Maar wel geloof ik, dat ik nog nooit een portret van een politicus onder ogen heb gekregen dat mij zo bekoorde als dat van u. Zeker, dit kan louter het werk zijn geweest van een listige fotograaf, dat weet ik maar al te goed. En Alexander Pechtold is geen vergelijking. Maar dan nog. Ik heb u voor de zekerheid even gegoogeld, en dit bevestigde mijn eerdere indruk. Nog gelukgewenst met de baby. Als iemand een baby verdient, dan u. En niet alleen een baby, ook een stem, mijn stem, alle stemmen, en alle fondsen denkbaar om uw ideeën te verwezelijken, want iemand zoals u kan alleen maar in staat zijn tot het Goede. Belooft u zich zo snel mogelijk na uw verlof op te werken tot het premierschap?

Hartelijks, u maakt dat ik weer zin heb om 't hokje rood te kleuren, keep up the good work, uw, enz., enz. enz.

Looking for weed (Conclusion)

2012-01-23T12:49:00.001+01:00

Chris Tosic

Guess what, nothing happened. Nichts. De nada. Zilch. You know, nothing happened and it's all good. Actually, I like that nothing happened. I like nothingness. I'll take nothingness over everythingness anytime. Of course I too suffer from expectations. But they can be met in other ways. For instance, I expected to get high, or stoned, out of my mind, and finally be showered with bliss with aforementioned friend H. In the end, I didn't even touch the stuff. The extremely sought after bag of Amsterdam Coffee is still sitting in my coat pocket, drying out slowly. Is this wasteful? Is the pope catholic? And it wasn't for lack of opportunities. This weekend, with Mladic out of the way, and my sparring partner since '83 in attendance, there were many, many opportunities to go get stoned. With or without H. True, H. did get stoned. At least, he smoked, outside of the restaurant, before, after, and even during courses, table manners not being his greatest concern. But I didn't join him. Why not? Why the hesitation, the lethargy, the rigid continuity in being seated at the table? To be honest, I have no idea. I was already content, I guess. The state of the universe, as it were, turned out to be beautiful and sufficient. I wasn't that desperate to be showered with bliss. Or I was a little suspicious that De Tweede Kamer's 'strongest weed available' would spoil, instead of enhance, the fun I was already having. Call it Bad Trip Angst. Meanwhile, it didn't look like H. was having a bad trip. Actually, H.'s behavior didn't show any signs of weed intake. Had everything been for nothing?

Looking for weed (II)

2012-01-20T14:24:00.003+01:00

Unsurprisingly, I didn't get high. Or stoned, for that matter. Blame it on Mladic, Ratko. Please allow me to explain. Friends of my friends are my friends, so when H. suggested to bring along L., a friend of his who has been living in Amsterdam for ages, to dinner, I said: yeah! Sometimes I think I'm not saying yeah enough. Perhaps it's because I don't get high enough. Anyhoo, I made dinner, a 3 course dinner no less, with a little help from the wife, and we waited. That is, we waited for H., who was still at his hotel, waiting for L., who was still at her job reporting on the trial against aforementioned Ratko, waiting for the judge to finally cut off his latest rant. This all took forever. Sure, I'm a big believer in justice for all, but what's the point of Ratko's rant, when we're waiting to have dinner? Can someone convince Ratko that it is wiser to leave the ranting to your lawyer during a trial before the International Criminal Court? Maybe his lawyer has tried to do so, but hadn't been succesful. Can someone convince Ratko that he needs a new lawyer? I heard that the judge eventually switched off his microphone to shut him up. Can someone convince the judge that shutting off a microphone is not enough to shut a man up, especially when his name is Ratko Mladic? Before we went to bed after the late, late dinner, I took another snort from my bag of weed and thought: where did I go wrong? (To be continued.)

Looking for weed (I)

2012-01-19T15:04:00.001+01:00

My American friend H. is in town again, and whenever I ask if there's anything he needs, he says: 'Take me to the nearest coffeeshop. What I need is the strongest weed they have.' So after I had forced him to drink some of my coffee, and eat a sandwich I made, we went out looking for weed. By foot. Not because it's so fast, but simply because walking is the most human, most pleasant mode of transportation, especially when you are planning to get high (I was planning to join him, if only to write about the experience; I'll do anything in that respect). We walked down De Pijp. The sky looked grey, and it drizzled. 'Where are the coffeeshops?' H. asked. I said I didn't know. The few coffeeshops that we passed were closed. When we got to Thorbecke Plein things started looking better. 'Club Nasty,' H. said. 'I like that.' I liked it too, but they didn't sell weed, and besides, they were closed. On Rembrandt Plein there was Club Smokey, which said it all, but it looked like your typical tourist trap, so I decided enough is enough, let's go to De Tweede Kamer. De Tweede Kamer is the only coffeeshop I would go to myself if I needed weed, and I like the name even better than Club Nasty. Imagine a coffeeshop in the US, I told H., called The House of Representatives. 'LA has more places that sell weed than Amsterdam,' H. said, 'but you have to be a Californian citizen.' He went in and bought two bags. (To be continued.)

Why I 'm passing on 'Pussy'

2012-01-18T14:59:00.001+01:00

Turns out The Big Book of Pussy, that I, being a reviewer of non fiction books for a family newspaper was looking forward to look into, is not so suitable for a review after all. It's not that The Big Book of Pussy, hereafter 'Pussy', is not a book. 'Pussy' is a book. If not, why would Taschen file it under 'sexy Bücher'? It is a Big Book, even, and it is all about Pussy, no question about that. So the title, at least, is accurate. Moreover, it is not that 'Pussy' doesn't belong to the wonderful genre of non-fiction. Actually, one could say there's too much non fiction in it. 'Pussy' could use a little fiction here and there. But then I would not be the first one to review it, and 'Pussy' would no doubt be picked up, or more precisely, snatched away, by a fiction reviewer. No, the reason I cannot, and shall not, review it for the family newspaper, is that 'Pussy' is not for families. You need one to build one, for sure, but you don't want to look into it. Or you want to look into it but not have it lying around. A non prude would want to have 'Pussy' on his coffee table, but not while teenagers are trying to do their homework. Except perhaps, when those teenagers are preparing a paper on 'Pussy', which is rare; they prefer robotics and nanotechnology. Meanwhile, I would definitely say 'Pussy' contains some interesting stuff, like the spread of Vanessa del Rio showing off her clit the size of a micropenis, but that's another matter.

Stijve hark

2012-01-17T15:33:00.002+01:00

Mijn hemel, prevelde ik, toen ik mezelf had laten zakken in het zojuist in elkaar gezette Bibabad, een uitvouwbaar bad voor krapbehuisden, waar heb ik dit aan verdiend? Ik moet hierbij aantekenen dat een Bibabad getuige de afbeeldingen op de verpakking niet bedoeld is voor lichamen van pakweg 1m84. Want je kunt water bijvullen tot je een ons weegt, nooit geeft Biba je het gevoel ook echt te baden. Je wordt nat, dat is juist – preciezer: voeten en billen worden nat, maar dat is dan ook alles. Hoe nat moet een mens worden om het gevoel te hebben dat hij baadt? Zeker, ware ik leniger, ware ik geen stijve hark, cq. houten plank, dan zoude ik in lotus- of kleermakerszit hebben kunnen plaatsnemen in Bibaland, en dan waren behalve voeten en billen, ook knieën en benen ondergedoopt. Nu probeerde ik met de hete douche de tegelmuur achter mij te verwarmen, zodat mijn arme ruggetje er niet zo van zou schrikken, en met mijn handen heftig te wapperen in het water, om een jacuzzi-effect te bewerkstelligen. Dat laatste lukte overigens heel aardig. Toen ik het Bibabad leegkieperde en daarmee de hele, reusachtige badkamer blank zette, dacht ik: misschien wordt het tijd voor de sauna.

Verjaardag

2012-01-16T15:45:00.001+01:00

Tegen borreltijd togen Kleine Leeuw en bovengetekende gisteren naar zorgcentrum St. Jacob, een van de lelijkste gebouwen mij bekend, om de 89ste verjaardag van buurvrouw Roos te vieren. We waren een uur te vroeg, maar op een 89ste verjaardag kun je niet vroeg genoeg zijn. Toen we een kijkje namen in het restaurant, riep een van de dames, die, vanaf een overvolle eettafel, mijn boeket had gespot: 'Hier met die bloemen.' We trokken ons tactisch terug naar de hal. Daar werden we tegemoet gereden door mevrouw Roos, die, zo zei ze, al 2 uur zat te wachten. Niet op ons, dat kon niet, want ik had, heel lui, niet ge-rsvp't; toch leek ze totaal niet verbaasd over onze komst. Niet lang daarna wandelde buurvrouw K. binnen met onder haar arm drie kado's, waaronder handzalf voor de rijpere huid, en een berg verjaardagspost. Nu ontbrak alleen het apéritief nog. Na de eerste slok heb je overal vrede mee. Mevrouw Roos was bijzonder in haar nopjes, evenals K.L., die sjans had met alle rollatorbestuurders. Het enige minpuntje was dat twee van drie gasten, die wel hadden ge-rsvp't voor het verjaardagsdiner, niet kwamen opdagen, maar je kunt niet alles hebben.

Geachte postbezorger,

2012-01-13T14:40:00.000+01:00

Ik begrijp dat u het zwaar heeft. Ik begrijp dat u, in deze tijd van het jaar, niet staat te springen om de straat op te gaan. Ik begrijp dat u meer respect verdient dan schoonmakers, want ja, wat doen schoonmakers helemaal? Schoonmaken, dat is juist, en laten we wel wezen, ze zijn daar niet altijd zo succesvol in, maar u heeft een cruciale taak in de logistieke economie. Nee, ik heb het niet over mijn brief aan Aristide von Bienefeldt die u kwijt maakte tussen Kerst en Oud & Nieuw – gelukkig heb ik nog een reservekopie – of dat de porto weer een puntje omhoog is gegaan. Daar valt mee te leven. Het is en blijft een wonder om in A. iets op de bus te doen dat een dag later – insjallah – bij B. op de deurmat valt. En dat voor een paar luttele centen! Zelfs wanneer ik onze majesteit op de zegel optuig met H-snor en dito spuuglok! Hiervoor ben ik Tante Pos, de RVD en de God der Bestelwagens op mijn blote knieën dankbaar. Nee, het gaat me om de kennelijke furie die u aan de dag legde bij het bezorgen van onderhavig manuscript, waarover ik, getuige de begeleidende persbericht, dat gelukkig nog net leesbaar is, toch pas vanaf 1 februari mag publiceren. Ik zou zeggen: haalt u eens diep adem, en bel aan. Sierkluizenaars bijten niet.

Ik heb medelijden met die spuit.

2012-01-12T14:54:00.000+01:00

De neo. €34,50. Maakt alleen een beetje veel geluid.

Terwijl ik rommel in het keukentje van het Souterrain der Wereldverbeteraars luister ik onwillekeurig, of willekeurig, het verschil daartussen is me nooit duidelijk, het gesprek af tussen de arts en de Peruviaanse patiënt. 'Als u nog steeds zoveel pijn heeft, dan even niet, zou ik zegggen,' zegt de arts. 'Wacht tot de pijn over is. Dus: veel pijn, minder pijn, minder pijn, pijn. Is de pijn weg? Dan weer seks.' Zoiets begrijp ik zelfs, maar of de Peruviaanse patiënt het heeft begrepen valt te betwijfelen. Later hoor ik dat hij jaren geen seks heeft gehad. Hij vindt dat nu de tijd is gekomen om de schade in te halen. Twee dagen lang heeft hij rondgelopen met een cockring om zijn spuit. Twee dagen, dat is toch al gauw 48 uur. Trek daarvan af de macho-hyperbool en je houdt over 36 uur. Een 36-durige erectie. Dat de spuit daar op een gegeven moment een stil protest tegen gaat voeren, tegen zijn eigen afgedwongen, onophoudelijke erectie, kan ik me wel wat voorstellen. Die zwoegende zwellichamen die nooit eens leeg mogen lopen. Die aderen die continu op springen staan. Ik heb medelijden met die spuit. Aan een slappe heeft niemand iets, dat is juist, maar je kunt ook overdrijven.

Allure vs. charme

2012-01-11T13:16:00.000+01:00

Terwijl een taxi mij gisteravond langs de theatraal verlichte Erasmusbrug en diverse exemplaren van 'kijk mij eens'-hoogbouw aan de Maas naar mijn afspraak bracht, dacht ik: Rotterdam heeft allure. Goed, Amsterdam heeft charme, maar Rotterdam heeft allure. Een allure die aan New York doet denken. Amsterdam doet me zelden aan New York denken, hooguit als ik orthodoxe Joden voorbij zie banjeren of de restaurants ook op doordeweekse dagen vol zitten, alhoewel sommige delen van Brooklyn, Chelsea en de East en West Village, de meest dorpse delen, wel weer aan Amsterdam doen denken. Amsterdam doet rond het Y en de Zuidas enorm haar best om zich ook wat allure aan te meten – met wisselend succes, hoewel het nieuwe filmmuseum in Noord voorlopig qua architectuur mijn zegen heeft. Omgekeerd doet Rotterdam weer zijn best, in wijken als Scheepvaartkwartier en Delftshaven, om te charmeren. Ook dat lukt heel aardig, maar het verandert weinig aan het onderliggende archetype. Rotterdam heeft ballen. Amsterdam heeft lippen. Rotterdam omarmt de grootstedelijke eenzaamheid. In Amsterdam wordt nog in termen van natuurlijke cohesie gedacht, hoewel die ook begint af te brokkelen.

Eerste indrukken van 2012

2012-01-10T11:31:00.001+01:00

1. Ik neem de telefoon op, hoewel iets in mij zegt dat ik dat niet had moeten doen als ik zie dat er op de display XXX staat. Op zichzelf vind ik XXX wel vaak iets om naar uit te kijken, behalve op de display van een huistelefoon. Het zou zomaar de Kamer van Kafka kunnen zijn. 'Goedemorgen, spreek ik met P.G.F. Vreulik?' Daar spreekt u mee, ongeveer. Wat kan ik voor u doen? U ziet, ik ben de mensheid doorgaans goedgezind, zeker als 't jaar nog pril is en de narcissen in bloei staan. 'Meneer Vreulik, u bent sinds kort klant bij Eneco.' Dat is juist. En? 'Nou, meneer Vreulik, wij willen u welkom heten.'

2. Een agent haalt me in op de fiets en mime't dat ik moet stoppen. Ik gehoorzaam en pulk de dopjes uit mijn oren. 'Weet u wel dat u door rood fietste, zonet? Er stonden twee mensen naast u te wachten en die scheurde u zo voorbij.' Daar was ik me niet van bewust, zeg ik. 'Dat hoor ik al de hele dag van mensen die ik aanspreek, dat ze zich er niet van bewust zijn. Luister, het is gewoon asociaal. Als ik keihard voorbij gefietst wordt terwijl ik sta te wachten voor rood, denk ik altijd: waarom wacht ik zelf eigenlijk nog?' Inderdaad, denk ik, maar ik houd mijn mond. Het is in de omgang met autoriteiten, zelfs vriendelijke, het beste om discussie uit de weg te gaan, is mijn ervaring.

3. Vogels in formatie boven de Pijp.

Herinnering

2012-01-09T15:19:00.001+01:00

'Het geheugen is een doffe spiegel, of eerder een strand vanvergetelheid, dat bezaaid ligt met de tijdloze schelpen van de herinnering.' Dat vind ik een mooi citaat, hoewel het aantal metaforen op het randje is. Hij komt uit 'Het vergeten dat ons wacht', ook al een erg mooie titel, een roman van Hector Abad. Ik kan me nog herinneren hoe ik aan dat boek ben gekomen. Twee jaar geleden zat ik in een Zwitserse trein, die verrukkelijk zoefde door een besneeuwd landschap, en onder het genot van een glas helemaal niet zo slechte wijn las ik een stuk in de Neue Zürcher Zeitung van iemand die op melancholische en toch geestige wijze beschrijft hoe hij werkt in een huisje midden in de natuur (de details zijn helaas weggespoeld, maar hier is het stuk, leve interweb, nog terug te lezen). Ik wist meteen dat ik een boek van deze schrijver, Hector Abad heette hij, wilde lezen. Maanden later, toen er weer allerlei andere boeken tussen waren gekomen, werd de Nederlandse vertaling eindelijk thuisbezorgd. Nog weer maanden later begon ik eindelijk te lezen. Het vergeten dat ons wacht is een autobiografische lofzang van de schrijver op zijn vader, een sociaal geneeskundige die in de jaren tachtig door anti-communistische extremisten werd vermoord. Prachtig. Mijn Spaans laat te wensen over maar het lijkt me een zorgvuldige vertaling (van Jos den Bekker). De titel komt trouwens uit een ook alweer heel mooi gedicht van Borges. Zo. Nu houd ik op.

De gekantelde moderniteit.

2012-01-06T14:15:00.004+01:00

Om de een of andere manier doet het me deugd om deze bakfiets op zijn zij te zien liggen. Meestal raap ik omgevallen fietsen op, gewoon om een simpele goede daad te verrichten, als fietser ben je solidair ten aanzien van andere fietsers, we hebben het al zwaar genoeg, maar in dit geval laat ik hem liggen, niet zozeer omdat ik vrees dat hij nogal zwaar is, maar omdat ik vind dat hij daar mooi ligt, met die banden omhoog, als aangeschoten wild, troost zoekend bij die auto. Een luxe-artikel dat de strijd om de perfectie heeft verloren. De gekantelde moderniteit. Fietsers, en andere bestuurders van twee- en, vooruit: driewielers, zijn evenwichtskunstenaars. Dat maakt ze sympatieker dan vierwielers. Vierwielers worden niet bestuurd door kunstenaars, maar door richtingaangevers, maar voor dit type bakfietsen moet ik een uitzondering maken. Een Harley-eigenaar vertelde me onlangs dat zijn vrouw, die ook Harley rijdt, wat anders, was omgevallen. Bezweken voor het stoplicht. Ze kreeg hem niet omhoog. Als ik die vrouw gezien had, had ik haar wel bijgestaan, denk ik, al was het maar moreel, net zoals ik deze bakfiets vermoedelijk ook had helpen omhoogduwen als er een moeder onder had gelegen. Maar er ligt geen moeder onder, voorzover ik kan zien. Er is in heinde en verre geen moeder te bekennen, dus ik maak, toch nog een weinig bezwaard, een snapje en vervolg mijn weg.

Punkmeisje

2012-01-05T14:47:00.001+01:00

'Occupy gaat nooit dood,' hoor ik iemand achter me zeggen, als ik een blik werp in een circustent temidden van een groepje andere, heel en half verwaaide tenten op een open plek in het Valkhof te Nijmegen, waar ik toevallig, of niet zo toevallig, want wat heet toevallig, vertoef. Ik draai me om, er staat een man van een jaar of vijfenveertig voor me in een warm jack met daaronder een warme trui. Geen typische occupier, integendeel, als je dan in stereotypen wilt denken, en wie denkt daarin gemakshalve niet, eerder een nestblijver, maar dan wel een die zich thuisvoelt bij Occupy Nijmegen. 'We breken alleen deze tent af. Die is al een paar keer bijna weggewaaid. Nu moet ie terug.' Ik kijk naar binnen. Het is een mooie tent. Hij is verwarmd met een houtkachel. Er staan tafels waaraan je zou kunnen eten. Op de wand staat met merkstift geschreven: '12.00 uur iedereen stil.' Knikkend naar de half verwaaide tentjes die nog buiten staan, vraag ik wat we ons op dit moment moeten voorstellen bij Occupy Nijmegen. Hoeveel mensen doen nog mee? 'Daar durf ik geen antwoord op te geven,' zegt de man na lang nadenken. Dan ineens, out of nowhere, werkt een bloedmooi punkmeisje zich langs ons de tent in, draait zich om en stelt zich voor. Nu begrijp ik waarom Occupy Nijmegen leeft.

Het ongelooflijke verhaal van de moordenaar met de betonschaar

2012-01-04T10:38:00.000+01:00

De moordenaar en zijn vrouw hadden drie poesjes. Hele lieve poesjes. Zo lief, dat ze dikwijls met kleine en middelgrote prooien aan kwamen zetten. Op een dag ving een van de poesjes, haar naam laten we in het midden, een koolmeesje. Een heel lief koolmeesje. Zij liet dit koolmeesje aan de andere poesjes zien en die moesten toegeven dat het om een heel lief koolmeesje ging. De drie poesjes speelden met het koolmeesje. Het was geen gewoon spelletje, geen touwtjespringen, hinkelen of iets anders liefs. Het was een wreed spelletje. Het koolmeesje speelde niet echt mee, maar werd door de drie poesjes beschouwd als spelmateriaal, zeg een bal, een puck, of beter misschien: een bolletje wol. Dat ging zo een tijdje door, tot het koolmeesje steeds minder tekenen van leven vertoonde, en zelfs helemaal stil werd, maar het was niet dood, want het bewoog nog wel, zij het zonder overtuiging. De drie poesjes verloren hun interesse. De vrouw van de moordenaar ontdekte het koolmeesje het eerst en besloot, instinctief, tot actieve euthanasie. Dat, meende zij, was voor alle partijen het beste. De moordenaar werd opgeroepen. Met een hand aan de kin stond hij voor zijn gereedschapskist. Een hamer zou teveel troep geven, een zaag ook, daarom nam hij een betonschaar en knipte het koolmeesje door.

Those are my principles and well, if you don't like them, well, I've got others.

2012-01-03T11:59:00.000+01:00

Toen ik onlangs 20 euro overmaakte aan de Wikipedia Stichting, dacht ik twee dingen: 1. Ik hoop dat mijn donatie helpt om die slijmerige kop van Jimmy Wales die Wikipedia-bezoekers met zijn meticuleus gekapte baard toelacht zo snel mogelijk te doen verdwijnen, en 2. Eh, wacht eens even: als Wikipedia met de hoed rondgaat, waarom ga ik dan zelf eigenlijk niet met de hoed rond? Het is niet dat ik het niet kan gebruiken. Voel ik me er misschien, hoe zal ik het zeggen, te chic voor? Hold your horses, ik verbeeld me heus niet dat mijn werkdagelijkse stukjes op een lijn staan met de free flow of information die Wales' prachtige project op tamelijk letterlijke wijze mogelijk maakt. Maar zijn argumentatie om niet te zwichten voor het alomtegenwoordige advertentiemodel kan ik helemaal volgen, alhoewel hij het belangrijkste argument ongenoemd laat, namelijk dat advertenties, via Google Ads, of welke service dan ook, domweg spuuglelijk zijn. Niet zo lelijk als die T-pot die ik recentelijk voor teerbeminde kocht, maar toch. Het is geestelijke vervuiling, dat is wat het is. Het alternatief, een firewall – "vanaf heden €xx betalen voor toegang tot www.viktorfrolke.com" – heb ik altijd als een milde vorm van afpersing beschouwd, los van het feit dat ik daarmee hoogstwaarschijnlijk mijn laatste trouwe bezoekers wegjaag. Blijft over: met de hoed rondgaan. Bij deze. Benieuwd of het me lukt Imade's rekening voor het maken van die doneer-button terug te verdienen.

Gulle gevers krijgen een exemplaar van Dagboek van een ondankbare hond (Uitgeverij 1 + 0 = 1) toegestuurd, Waljango's strenge selectie van de 200 beste stukjes van de afgelopen vijf jaar, op ouderwets papier.

Valse start

2012-01-02T13:01:00.002+01:00

Het nieuwe jaar begon goed. Om 06.00 uur schrok ik wakker uit een nachtmerrie, schreeuwend 'Jesus Christ! Wat is hier allemaal aan de hand?' Om 12.00, nog altijd in bed, waar anders, hoopte ik dat teerbeminde zich aan een bepaald, helemaal niet zo ambitieus voornemen zou houden, tevergeefs natuurlijk, en dat had ik kunnen weten, want zij doet niet aan voornemens, laat staan dat zij er zich aan zou houden. Om 14.30, tijdens het bezoek van de schoonouders, we waren inmiddels uit bed, maar daar was dan ook alles mee gezegd, stootte schoonpapa de T-pot omver – de oude, geleende, die ik opnieuw had gelijmd omdat teerbeminde de nieuwe, spuuglelijke T-pot reeds had teruggebracht naar de winkel (en in ruil daarvoor een waardebon ontving; als ik ergens een hekel aan heb dan is het gedwongen nering, dus winkel, verwacht binnenkort een gepeperd schrijven). Overigens trof schoonpapa generlei blaam. De T-pot ging verscholen onder een gitzwarte T-muts, en toonde zich zoniet topzwaar dan toch kantelgraag. In vaktermen: de tipping point bij deze T-pot is vrij snel bereikt. Een gast aan de oudejaarsdis, O, hoe verlang ik naar 2011, vertelde over de samovar die hij aantrof in zijn coupé op de Trans-Mantsjoerije Expres. Ik wil ook op die T.M.E., maar ik kan wel zo veel willen. Eerst maar eens de dag door.

Een blinde kip vindt ook wel eens een korrel.

2011-12-30T14:49:00.000+01:00

Filippica op vrijdag of luchtige uitlui? Het laatste dan maar. Een mens wil, om met teerbeminde te spreken, niet als zeurlul te boek staan. Bovendien heb ik wel enige reden tot luchtigheid. Een blinde kip vindt ook wel eens een korrel. Als liefdesdominee kom ik graag bij de mensen thuis, dat is juist, maar voor bewezen diensten krijg ik ook nog wel eens wat onder de tafel toegestopt. Wie nu denkt wat ik denk, het voorgaande nalezend, is een pervert. Zo de zotten geen brood aten zou het koren goedkoop zijn. Neen, noem het een geestelijk douceurtje. Dit keer was het een iPad. In tegenstelling tot de rest van de wereld had ik geen iPad. Toen ik de iPad aan Kleine Leeuw liet zien was ik de iPad kwijt, alsmede Kleine Leeuw, maar gelukkig moet ook een Kleine Leeuw soms slapen. Wat doet een honorable reverend met een iPad als hij niet van spelletjes houdt (behalve van schaken, maar als ik daaraan begin, doe ik niets anders meer)? Boeken lezen? Geloof ik niks van. Behalve Fleur Speet ken ik niemand die boeken leest op zijn iPad, maar misschien ken ik te weinig mensen. Ik heb zo'n vermoeden dat de meeste mensen tijd doden op een iPad door bloemboeketjes te tekenen of stomme filmpjes te bekijken. Dit dreigt toch weer richting zeurlul te gaan, dus laat ik met een luchtige noot eindigen: verreweg het volijkmakendste filmpje dat ik zag op YT, zeg maar gerust sinds de mashups van Kutiman, is Music for one apartment and six drummers. Geniaal.

Het ongelooflijke verhaal van de vader die open deed

2011-12-29T14:09:00.003+01:00

De deurbel ging in het grote herenhuis, de vader deed open. Wie daar? Het nieuwe vriendje van zijn oudste, maar natuurlijk nog piepjonge, zonnestraalblonde dochter. Het nieuwe vriendje met de moeilijke naam, die op zijn beurt een vriendje had meegenomen, want met zijn tweeën belt beter aan. De vader had zijn potentiële schoonzoon nog niet eerder in den vleze mogen aanschouwen. Ook al blond. Misschien niet zonnestraalblond, maar toch. De vraag luidde of zijn dochter thuis was. De vader antwoordde, naar waarheid, dat ze niet thuis was. Eerlijk gezegd verbaasde het hem enigszins dat het nieuwe vriendje met de moeilijke naam, ook al zat hij op een andere school, niet wist dat ze naar een schoolfeest was – op ultrahoge hakken en in een onzichtbaar klein jurkje, trouwens, maar dat detail liet hij wijselijk achterwege. De vader zei dat het nieuwe vriendje best binnen mocht komen, al dan niet met vriendje, maar ze bedankten vriendelijk voor de uitnodiging. Misschien een andere keer. Toen de dochter de volgende dag hoorde dat haar nieuwe vriendje aan de deur was geweest, riep ze verschrikt uit: 'Pap, wat had je áán?'

Opname

2011-12-28T13:46:00.001+01:00

Buurvrouw Roos (88) is weer eens opgenomen in het ziekenhuis. Daar heb ik persoonlijk op toegezien. Enkele dagen geleden hoorde ik zacht kermen uit de achtertuin. Ik keek over de schutting. Buurvrouw Roos was uitgegleden, niet voor het eerst trouwens, en lag in de kreukels. Ik sprong over het hek, ik ben nog jong, en tilde haar naar binnen, terwijl ik haar verzocht de handgrepen die her en der aan de muur zijn bevestigd los te laten, omdat zoiets het naar binnen tillen bemoeilijkt. Ik zette haar op de bank, pelde een mandarijntje en belde 112. Toen ging ik naar mijn eigen woning, om Kleine Leeuw, die ik zolang alleen had gelaten (niet doorvertellen), in bed te leggen. Daarna keerde ik terug naar Buurvrouw Roos; dit keer gewoon door de voordeur; ook al is men nog jong, men moet het leven niet onnodig compliceren. Ze zei dat ze nog een keer 112 gebeld had. Ik zag daar weinig kwaads in. De ambulance arriveerde. De broeder stelde vast dat haar knie nogal dik was. De botten in haar been maakten een knisperend geluid. De tweede ambulance arriveerde. 'Ik heb 112 gebeld, maar daarna heeft mevrouw ook 112 gebeld,' legde ik uit. 'Daar zag ik weinig kwaads in.' De zusters van de tweede ambulance wilde ook een kijkje nemen. Afijn, nu ligt Buurvrouw Roos in het ziekenhuis, en krijg ik haar telefonisch niet te pakken. Ik vraag me af of dit goed of slecht nieuws is.

Men vindt geen molenaarshaan of hij at gestolen koren.

2011-12-27T16:54:00.000+01:00

Derde K-dag: Het Grote Terugbrengen kan beginnen. Ik had teerbeminde, niet geheel zonder eigenbelang, maar K-do's zijn nooit geheel zonder eigenbelang, men vindt geen molenaarshaan of hij at gestolen koren, een T-pot cadeau gedaan. Ik had de T-pot die wij in bruikleen hadden namelijk gebroken (niet doorvertellen), gelijmd, en weer gebroken. Het werd tijd om een nieuwe aan te schaffen, aangezien onze eigen T-pot alweer minstens een half jaar gebroken was (en gedumpt), een breuk overigens waar ik nu eens *keelschraap* niets mee te maken had. De T-pot werd op K-avond vriendelijk in ontvangst genomen, maar, zo blijkt nu, uitsluitend om reden van wellevendheid. Ik hou erg van wellevendheid, maar soms doet de waarheid er toch ook wel een beetje toe. Wel, die kreeg ik al gauw te horen: de T-pot was te zwaar. Er zat een RVS-schil omheen met een vachtje aan de binnenkant om de thee warm te houden ('vergelijk deze theepot niet met een thermoskan', las ik in de gebruiksaanwijzing), maar ik was vergeten dat teerbeminde het o.h.a. een zorg zal zijn of heur T. heet dan wel lauw is. Het zwaarstwegende bezwaar moest nog komen, nl, dat de pot domweg spuuglelijk is. Toen ik hem nog eens goed bekeek, moest ik haar gelijk geven.

Een diffuus gevoel van onbehagen

2011-12-26T15:42:00.001+01:00

Ik keek over mijn moeders schouder mee naar K.'s Kersttoespraak op een computerscherm. Een dag eerder had ik op de radio gehoord dat Wilders K. betichtte lid te zijn van GroenLinks, omdat ze in haar K.-toespraak haar mond vol had van duurzaamheid. Nu ik zelf mocht oordelen, bleef bij mij niet het woord duurzaamheid hangen, maar, ik citeer uit mijn door spiritualiën gewatteerde hoofd, 'een diffuus gevoel van onbehagen'. Klare taal is nooit K.'s sterkste kant geweest. Het blijft ook ietwat onwerkelijk om de rijkste vrouw ter wereld zich te horen bekreunen om een 'diffuus gevoel van onbehagen'. Leg dat eens uit aan een Indiër die van 1 dollar moet rondkomen. Maar wat het meest bleef hangen van deze K-toespraak was K.'s gezicht, dat op oorlog stond. Een marsmannetje, of iets dichter bij huis, een allo, die haar nog nooit heeft gezien, en geen woord van haar K.-toespraak verstond, zou uit K.'s mimiek afleiden dat Huis ten Bosch in brand stond (afgezien van het kamertje waar de K-toespraak werd opgenomen), het land naar de fillistijnen was en het kabinet gevlucht naar de Kanarische Eilanden. Op het computerscherm probeerde ik, mede om het diffuus gevoel van onbehagen bij mijn moeder en mijzelf over deze grafrede weg te nemen, de mondhoeken van de K. omhoog te buigen, wat niet lukte.

Triomf van de vrede

2011-12-23T14:15:00.004+01:00

Kerst naderde en we hadden geen boom. Mijn stille hoop leek te worden bewaarheid om dit jaar eens geen stoffige pieken, kapotte lichtjes en mottige ballen uit de kast te hoeven trekken, en het kruizen timmeren, naalden opzuigen en kindeke kleien aan de huiskamers over te laten waar de grootste festiviteiten zouden plaatsvinden. Ik had bijna melding gemaakt van deze aanstaande triomf van de rede tegenover teerbeminde, een zelfverklaarde en schaamteloze kerstjunk, maar ik hield me op tijd in. Het zou haar op een idee kunnen brengen. Natuurlijk had ze al eerder deze maand aan het begin van de straat geïnformeerd bij de bloemenstand met de schattige kleine boompjes wat die schattige kleine boompjes, die 's nachts zo schattig werden bewaakt achter schattige hekken met anti-diefstal verlichting, moesten kosten. Antwoord €35. Daarop was ze gillend weggelopen, en had ik haar innerlijk juichend, groot gelijk gegeven. Wie schetst mijn verbazing, die helemaal geen verbazing mag heten, als ze op het allerlaatste moment toch nog een groen gevaarte het huis binnensleept, dat ze op de Utrechtsestraat (sic) voor minder dan de helft heeft gescoord. Hij is een beetje scheef, maar het leven is een beetje scheef, dus dat klopt. Het bacchanaal kan beginnen.

Smeekbede

2011-12-22T16:45:00.000+01:00

Rembrandt, 1630

Het was tien uur des avonds, op een gure Piet Heinkade, toen een bedelaar zich voor mijn fiets wierp. Ik word wel vaker benaderd door bedelaars, maar nooit gebeurde het met zoveel overgave. Hij keek me recht aan, met tranen in zijn ogen, en stak zijn smeekbede af. Hij zou de volgende ochtend het land uit worden gezet naar zijn geboorteland Soedan. Zijn advocaat, die in Schotland zou zitten, zou hem hebben aangeraden naar Lyon te vluchten, waar zijn kinderen zouden zijn. Zijn vrouw zou daar 28 oktober zijn overleden. 'Hartaanval.' Hij zou 268 euro nodig hebben, voor de bus naar Lyon, die om kwart voor twaalf zou vertrekken vanaf het Amstelstation. Ik bekeek de man eens goed. Hij was well nourished, maar underdressed voor de tijd van het jaar. Uit zijn borstzak stak een pakje shag. Hij zei dat hij het heel vernederend vond en zette zijn smeekbede voort. Hij zou mij terugbetalen als hij in Lyon was, want dan zou hij, als hij via een DNA-test had aangetoond dat de kinderen van hem waren, de beschikkiing hebben over een bankrekening waar 8000 euro op zou staan – de opbrengst van de verkoop van zijn huis in Soedan. Dit begon meer en meer te klinken als een Nigerian Email Scam. Uiteindelijk heb ik hem €20 gegeven, voor het geval er iets van zijn verhaal waar was. Als er niets van waar was, was het geraffineerd gelogen – ook een prestatie.

Geachte Nationale Gedichtenloterij, or should I say: Ha die mailbot,

2011-12-21T14:29:00.001+01:00

Afgelopen donderdag liet u me in een hoogstpersoonlijke mail weten dat 9000 gedichten ingezonden voor de Nationale Gedichtenloterij onder deden voor die van mij. Dat was voor mij reden om de poepel open te trekken. Gisteren liet u me weten, alweer in een hoogstpersoonlijke mail – waar haalt u de tijd vandaan? – dat mijn verzen, en nog 998 andere, onder deden voor de laatste 100. Let wel: het gaat me niet om de uitslag, daarop valt niets af te dingen, en daarover kan niet worden gecorrespondeerd, dat begrijp ik ook wel, ik bedoel, een deelnemer aan de Nationale Postcodeloterij vraagt zich ook niet af wat er mis is met zijn postcode, die neemt in stilte, of in drukte, zijn verlies, al had ik die 10 mille wel goed kunnen gebruiken, bijvoorbeeld om het gat in de begroting te dichten, maar goed dat is wat anders, welnu, waar het me wel om gaat is uw timing. Binnen een week meedelen dat iemand tien keer zo goed is dan de rest, en vervolgens dat hij tien keer zo slecht is als de rest voelt, tja, hoe zal ik het zeggen, achtbaanachtig. En nu? Met hangende pootjes wachten op de hoogstpersoonlijke evaluatie van Awater die 'in februari' mijn kant op komt? Dacht het niet! Steekt u die eva van Awa maar in uw cloaca!

Boem, paukeslag, alle begrippen vallen, enzovoorts, hoogachtend,

Do try this at home

2011-12-20T14:01:00.000+01:00

Vooruit, nog één aardige bevinding uit Thinking Fast, and Slow, en dan houd ik op. Zoals elke deelnemer aan borreltafelgesprekken was ik bekend met het pop-psychologische weetje dat lachen goed voor je is, maar tegelijk bleef ik een gezonde scepsis behouden ten aanzien van lach-therapie en lach-sessies met een of andere lach-goeroe tegen een belachelijk tarief. Er valt zelden iets te lachen, dus val mensen daar dan ook niet mee lastig. Mensen die alsmaar lachen en verlangen dat anderen dat doen dienen te worden gewantrouwd en, in het ergste geval, opgesloten. Anyhoo, zo doordenkende stoorde ik me enigszins aan Daniel Kahnemans diverse verwijzingen in zijn toch bijzonder ernstige boek naar niet nader genoemd Amerikaans onderzoek, op de een of andere manier moet zulk onderzoek uit Amerika komen, dat lachen niet alleen gezond is, in de zin van opbeurend, maar dat het tot op zekere hoogte niet uitmaakt of die lach echt of fake is. Het potlood op de cover van zijn boek slaat niet alleen op de trage berekeningen die een mens kan maken om aan te tonen dat zijn snelle gedachten illusoir of gewoon incorrect waren, maar ook op de pogingen, bijvoorbeeld van de auteur, geen lachebekje, om zichzelf op te beuren. Wie een potlood (mag vermoedelijk ook een pen zijn) tussen zijn tanden steekt, trekt dezelfde spieren aan als iemand die lacht, en dit heeft psychomotorisch hetzelfde effect. Een hele troost in deze bange dagen.

Het ongelooflijke verhaal van het mooie meisje dat het uitmaakte

2011-12-19T16:24:00.002+01:00

Edward Weston, Nude, 1936

Het mooie meisje was verlegen. Alle mooie meisjes zijn verlegen. Als mooie meisjes niet verlegen zijn, zijn ze of niet mooi meer, of geen meisje meer. Het mooie meisje was zo verlegen dat ze amper durfde te spreken. Ze durfde zelfs in de pauze nauwelijks tevoorschijn te komen op het schoolplein, omdat ze zich schaamde voor haar schoonheid. Dat werd later minder, toen ze merkte dat ze zich niet hoefde te schamen voor haar schoonheid, integendeel, dat het een wapen kon zijn, een heel erg handig en krachtig wapen, in het maatschappelijke verkeer, maar nu wist ze dat nog niet en was ze verlegen. En bleu. Altijd gedacht dat bleu Frans was, of in elk geval uit het Frans kwam, quod non. Zoek maar op. Nu was het mooie, verlegen, bleue meisje er in geslaagd, wonder boven wonder om verkering te hebben. Met Jim. Zo gaan die dingen, de ene dag ben je mooi, verlegen en bleu en de volgende dag heb je verkering met Jim. Goed. Die verkering duurde voort, zonder dat er iets gebeurde. Zo ging dat met verkering; je hoefde er weinig voor te doen. Totdat Jim, op een dag, de stoute schoenen aantrok en besloot bij zijn verkering langs te gaan. Thuis. Vanuit haar slaapkamerraam had het mooie meisje hem aan zien komen. Ze rende naar beneden. Toen hij aanbelde, deed ze de deur open en zei recht in zijn gezicht: 'Het is uit.'

Grote Woorden

2011-12-16T14:48:00.000+01:00

Ik hoef mijn hoed niet op te eten. Twee van mijn negen ingezonden verzen zijn door naar de tweede ronde in de Nationale Gedichtenloterij. Toevallig, of niet zo toevallig, waren de enige twee hemelse verzen. Het onderscheid tussen hemelse en aardse poëzie lijkt tja, wat poëtisch en gedateerd, maar toch ook wel nuttig. Aardse poëzie is klein, zoomt in op een detail in de directe leefomgeving. Zij is anekdotisch, fragmentarisch, documentair. Hemelse poëzie is dat juist niet, die wil geen al dan niet puntig puntje maken, of een observatie herkauwen, maar het grootste omvatten, hoe moeilijk of zelfs onmogelijk dat ook is. Poëzie die niet poogt het onverklaarbare te verklaren, woordmuziek te zijn in het luchtledige, is die naam niet waard. Anekdotes speels vormgeven kan mijn belastingadviseur ook, al dan niet, afhankelijk van haar stemming, in de vorm van light verse. Het wordt pas lastig om met een verzameling woorden meer op te roepen dan een bezoek aan de sportschool, het bordeel of een schilderijententoonstelling, als er een tijdloos verband wordt gelegd tussen mens en ding, eenling en heelal, leven en dood. Ik begrijp ook wel dat in voorkomende gevallen het anekdotische beter in staat is hemelse betekenis over te dragen dan hemelse poëzie dat zelf zou kunnen, denk aan Elsschots 'Het Huwelijk', en het gevaar van nietszeggende leegte ligt uiteraard op de loer, maar het lijkt me een typisch geval van Hollandse lafheid om grote woorden uit de weg te gaan uit angst voor pompeuze pretentie en daarom altijd maar weer te vluchten in het kleine, makkelijke, hier en nu.

Food for thought

2011-12-15T11:59:00.001+01:00

Ads of the world

Of the many things that stuck with me from reading Thinking Fast, and Slow, the wonderfully rich, and more than mildly amusing magnum opus by psychology professor and Nobel laureate Daniel Kahneman, was a finding he just mentioned in passing, and apparently had not time to delve deeper into: rats learning how to push a lever to release some pleasurable substance – the substance is not mentioned, I guess it is something stronger than peanut butter – and subsequently die from starvation because they forget to eat. We all know junkies that look like walking skeletons. This is not so much because of the drugs themselves, but because they are neglecting their food intake. They think gulping down a carton of vanilla yoghurt will do the job of having dinner. Admittedly, it is a lot less elaborate. A lot cheaper, too. However, the mechanism of forgetting to eat is not something restricted to rats and junkies. Imagine you are working on something. You are fully consumed (sic) by it, it doesn't have to be highly intellectual, the only thing that matters is that it has this 'flow'-quality, first described, I believe, by the most beautifully named thinker Mihaly Csikszentmihalyi (six cent me-hali). Suddenly the job is done, and only then you feel a hole in your stomach. Congratulations! Your mind was busy.

Stomme held

2011-12-14T14:36:00.000+01:00

Het mooie van The Artist, afgezien van het thema (spreken versus zwijgen), de intrige (omhooggevallen talkie valt voor omlaaggevallen silent star), de glansrollen van Dujardin & Bejo, de lounge muziek, de fenomenale montage, de titel-belettering, de precieze dosis ironie, de geluidseffecten, de aankleding, de romantiek van de stilte, enzovoorts, enzovoorts, enzovoorts, is dat er ook een hedendaags kantje aan de film zit. En dat is dit kantje: de man die voorbijgestreefd wordt als Number 1, als Kostwinner, als Bepaler. Door wie? Door zijn love interest, natuurlijk. Die love interest heeft wel door dat de tijden zijn veranderd, dat stomme films niet meer tellen, dat je niet moet blijven vasthouden aan oude zekerheden maar risico's moet nemen om vooruit te komen. 'Beware of your pride,' krijgt George Valentin, de stomme held, al vroeg te horen naar aanleiding van zijn koppigheid, maar het duurt lang, zeg maar gerust de hele film, voordat hij inziet dat het tijd is om te buigen. Een man moet trots zijn, trots is het enige dat hij heeft, maar hij moet ook weten wanneer hij die trots vaarwel moet zeggen om niet te verzuipen. Ik denk dat ik niet alleen voor mezelf spreek als ik zeg dat dat mechanisme me meer dan een heel klein beetje bekend voorkomt.

Als The Artist niet alle beschikbare Oscars opveegt, laat ik al mijn geloof in dit instituut varen.

Klappen en schoppen

2011-12-13T15:54:00.002+01:00

Ik zal alleen beschrijven wat ik gezien heb in de Wethouder Verheijhal. Wat ik gezien heb, gehoord en geroken. Gevoeld heb ik niets. Gelukkig niet, mag ik wel zeggen. Het zicht, het geluid en de geur waren ruim voldoende, daar hoefde niet ook nog gevoel bij, hoewel het gevoel zich eigenlijk nooit helemaal laat uitschakelen. Afijn. De deur stond open. Dat zegt misschien genoeg. Met name over de geur die weer samenhangt met het totale gebrek aan luchtverversing in de Wethouder Verheijhal. Maar ik heb de ruimte nog niet beschreven, als ik dat doe is het makkelijker een voorstelling te maken van de geur. De ruimte mat ik schat tien bij twintig meter. Dus dat zijn 200 vierkante meters. Die 200 vierkante meters werden bevolkt door, ik schat alweer, 49 mannen, en, nu schat ik niet, 1 vrouw. Ze droegen bescherming op diverse lichaamsdelen, vooral de schenen en het hoofd, en, dat spreekt, de handen en voeten, want met de handen en voeten werden klappen en schoppen uitgedeeld. Het was, gelukkig mogen we wel zeggen, niet zo dat 49 mannen vochten om 1 vrouw, of erger, tegen 1 vrouw. Ze vochten in groepjes van 2. Dat gaf het geheel iets overzichtelijks. Er was hier sprake van vechtsport, zoveel was zeker. Maar het zicht, en het geluid, viel in het niet bij de geur. 'Bijzondere melange,' waagde ik het op te merken tegen de toeschouwers die aan de zijkant op een piepklein bankje nochtans werkeloos toekeken. Niemand reageerde. Misschien maar goed ook. Ik wist voorlopig genoeg.

Martelgang

2011-12-12T15:15:00.002+01:00

Ik probeer eens een nieuw adresje. Ik ben altijd in voor nieuwe adresjes, maar je moet de drang naar vernieuwing ook weer niet op de spits drijven. Het nieuwe adresje zit naast een oud, goed adresje, hoewel ik ook wel begrijp dat het een geheel los staat van het ander. Ik kom binnen en mag meteen doorlopen naar de behandelkamer, lees: sfeervol ingericht knijphok met altijd weer die pling pling muziek die bedoeld is om je op je gemak te stellen, maar die mij altijd onnoemelijk op de zenuwen werkt. 'Kleed je maar vast uit,' zegt de vriendelijke knijper met de goatee, 'ik ben zo terug.' Aan discretie geen gebrek. Als ik poedelnaakt onder het lakentje op mijn buik ben gaan liggen, komt de knijper terug en valt meteen zo hardhandig aan op mijn kuiten en billen dat ik het uitschreeuw van de pijn. 'Goed zo,' zegt hij, 'u bent een beetje verzuurd.' In mijn schouderpartij ontwaart hij diverse knopen. Ook bij de verwijdering van die knopen – keihard kamt hij met zijn knokkels over mijn spieren – verga ik van de pijn. Dat beschouwt hij allemaal als een goed teken. Bij de armen en handen – 'belangrijk voor u als schrijver!' – idem dito. Niet dat hij er ook maar een tandje zachter om gaat knijpen. Na afloop meld ik mijn martelpang aan de bedrijfsleidster. 'Prima, prrrima,' zegt ze, 'heel blij om dat te horen. Mag ik u wijzen op de voordelen van een tienrittenkaart?'

No fondness for trash

2011-12-09T13:35:00.001+01:00

Jordaan

When I told my mother I was going to attend a lecture by Simon Schama on the subject of tolerance, her immediate response was: 'There's way too much of it.' I asked her to explain, although I had an inkling of what she was going to say. More often than not, she is being agitated, there's no other word for it, by contemporary cultural offerings. It may be a talkshow on TV, a newspaper article or a new movie that downright disgusts her. Interestingly, it is not something she has experienced in real life, it is mostly these so called representations of real life that bother her. She has no fondness for trash, to put it mildly, especially not the crude variant. I always argue that I completely agree with her assessment, but that nobody is forcing her to passively undergo these attacks on her good taste. Why not simply turn off the TV, put down the newspaper or look the other way when passing a movie theater? 'The masses have always indulged in easy entertainment,' I said. 'Why not let them?' But her moral indignation goes deeper. Turns out that her mother was a member of the Film Commission in the fifties. Granny tried to block all things tasteless, which was almost everything coming out of Hollywood. After a while she quit. It was a lost cause.

Anlehnungsbedürftig

2011-12-08T13:20:00.001+01:00

We hadden een spontane meeëter. Je zou het niet zeggen, maar spontane meeëters zijn de beste meeëters. Spontane meeëters zitten aan zonder verwachtingen, en kunnen dus ook niet teleurstellen. Misschien wel teleurgesteld worden, maar daar zag het niet naar uit. Het gaat me om het woord dat de meeëter meebracht. Ik ben iedere meeëter erkentelijk voor het woord dat hij meebrengt, in het bijzonder als het een woord is dat ik nog niet ken. Dit keer luidde woord anlehnungsbedürftig. Leg dat woord eens op de tong, zou ik zeggen, laat het even links en rechts door de mondholte glijden, zodat het alle smaakregionen van de tong bereikt, en spreek het dan uit. Anlehnungsbedürftig. Het is één ding om een onbekend woord mede te brengen, het is een ander om ook de context te verzorgen. De context was deze. De moeder van de meeëter (niet te lang over deze zinsnede nadenken) maakt het, ondanks haar hoge leeftijd, uitzonderlijk goed. Boven verwachting goed. Ze was de laatste jaren aan het afglijden, maar ze heeft het afglijden tegengehouden en is nu weer aan het opklimmen. Welnu, dit ontlokte aan de eveneens niet meer zo piepjonge vader van de meeëter de opmerking: 'De laatste tijd is ze nogal anlehnungsbedürftig.'

Onder de beste vertalingen wordt een halflege zak 'chocomix' kruidnoten verloot. Haast is geboden.

Geachte Burgerflipper @ Burgermeester @ Albert Cuypstraat te Amsterdam

2011-12-07T13:49:00.001+01:00

Onlangs mocht ik weer aan een uwer vastgeklonken tafeltjes een uwer meesterlijke burgers verorberen, veel dank daarvoor, maar wat mij licht ontstemde was dat u, nadat een van uw medewerkers mij eerst had aangewezen waar ik bier kon kopen, mij verbood datzelfde bier te nuttigen in uw eerbiedwaardige, doch helaas geheelonthoudende toko. 'Wij hebben geen vergunning om bier te schenken,' luidde uw verklaring. 'Maar u schenkt het me niet, ik schenk mezelf in, of, meer precies, ik giet het regelrecht uit het blikje mijn keeltje in,' luidde mijn verweer. U ging door met burgerflippen, ik met mijn burgerlijke ongehoorzaamheid. Ik dacht: sapristie, we leven, last time I checked, nog altijd in een vrij land, een democratie die op zijn laatste benen loopt weliswaar, maar toch: vrij, dus waarom zou ik mij mijn zojuist met zuurverdiende centen, en nota bene op uw aanwijzingen aangeschafte biertje uit de mond laten stoten? Stiekem, achter de menukaart, zette ik het blikje weer aan de bek. 'MIJNHEER!' klonk het onmiddellijk vanachter de burgers, 'ik heb u VRIENDELIJK verzocht om geen bier te drinken, wilt u dan ook zo VRIENDELIJK zijn om aan dat verzoek gehoor te geven? Dank u.' Ik gehoorzaamde omdat ik keurig ben opgevoed, maar ik ben het er nog steeds niet mee eens, deksels nog aan toe. Wat maakt u me nou, Burgermeester! Welk een stuitende inperking van mijn burgerrechten (sic)! Nog één keer en ik neem contact op met mijn raadsman.

Schrappen

2011-12-06T14:18:00.001+01:00

Schrijven is schrappen wil het literaire cliché, met dank aan zekere volksschrijver, maar schrappen heeft slechts zin als het geschrevene het waard is om uit te schrappen. Mijn ervaring leert dat het lang duurt, soms zelfs heel lang, voordat ik inzie dat ik bijna alles moet weggooien. Hedenochtend heb ik bijvoorbeeld zo ineens, alsof het niets was, 20 pagina's ofwel maanden werk uit mijn langverwachte meesterwerk gedelete, en dat voelde, om nog maar eens een cliché te gebruiken, als een bevrijding. Verrukkelijk zelfs! Weg met al dat afleidt van de handeling! Weg met alle omwegen, afleidingsmanoeuvres, schaamlappen! Get to the ~~fucking~~ point, buddy! En o, wat leest het ingekorte schrijfsel opeens lekker, o wat zit je er dan meteen lekker in, en o, wat ongelooflijk, dat ik dat niet eerder hebt gezien, dat al die briljante hoofdstukken die ik erbij had verzonnen ballast waren, met de haren erbij gesleepte fluff, quatsch, gibberish! Een roman moet in de allereerste plaats aankomen, recht op zijn doel afgaan, die moet geen woord te veel bevatten, geen komma, geen leesteken. De reden daarvoor heeft niets met diepe literaire waarheden te maken, of wel, maar dan zou ik die nu zo 1,2,3, niet weten, maar simpelweg met het mes van Ockham. Geen grotere misdaad voor een romancier dan het verdoen van de tijd van de lezer.

Obligaat kwam nog niet in de buurt van een beschrijving van hun optreden.

2011-12-05T15:41:00.001+01:00

'Zwarte Piet wordt geweerd van Schiphol,' wist een doorgaans betrouwbare bron te melden. ''t Is niet meer te uit te leggen. 't Is niet meer te verkopen. 't Schaadt 't imago van Nederland.' Gisteren mocht ik vaststellen dat Zwarte Piet nog alive and kicking is op Schiphol. Ook als je geen zin in Zwarte Piet hebt, bijvoorbeeld omdat het nog vroeg is, je geen koffie hebt gehad, en je druk doende bent om Arrivals 2 in de gaten te houden, voor het geval de langverwachte ongemerkt voorbij zou schieten, een reeks verwijten over en weer tot gevolg hebbend, hetgeen het afhaalritueel vergalt, kwam je Zwarte Piet meer dan eens tegen. De ene op saxofoon, de ander op een rode trombone. Af en toe grepen ze naar de microfoon. Obligaat kwam nog niet in de buurt van een beschrijving van hun optreden. De enkele zwarte, of liever gezegd, bruine piet die met zijn geschminkte aftreksel werd geconfronteerd riep niet you fucking racists, are you completely out of your mind, don't you have any regard for historical sensitivities? maar haalde zijn schouders op en vervolgde zijn weg. Ik moest denken aan de Wu Tang Clan, die jaren geleden eens rond deze tijd Amsterdam aandeden. Terwijl ze over het Leidseplein banjerden, stuitten ze op het Fenomeen. What the? What's that? What's the what? Maar goed dat ze stoned waren.

Filippica op vrijdag: NRC Uitverkoop

2011-12-02T13:27:00.001+01:00

Alle media, oud of nieuw, zijn omslachtige middelen om spullen aan de man te brengen en alle journalisten zijn hoernalisten (Hermans), men behoeft geen Mischa Kat te zijn om zulks in te zien, maar de bereidheid waarmee NRC-coryfeeën, en daarvan heb je er nogal wat, zichzelf de laatste tijd in de etalage zetten begint langzamerhand karikaturale trekken te vertonen. Wat is er aan de hand met de Grey Lady van de Netherlands, de paper of record, de vierde macht, 'misschien wel de beste krant ter wereld', zoals een NRC-journalist zijn lijfblad zelf ooit eens bescheiden kenschetste? Of is dit de nieuwe Vlaams wind? Als nietsvermoedende lezer word ik om de oren geslagen met de ene na de andere advertentie waarin lachende voormalige collega's allerhande hebbedingetjes aanprijzen. 'Deze boeken moet u hebben,' beweert de literatuurcriticus. 'Deze films,' aldus de filmcriticus. 'Nee, dan deze cd-boxen,' gilt de opera-kenner, 'zonder deze cd-boxen komt u de winter niet door.' 'Je hebt wijn en je hebt NRC-wijn,' zegt de wijnschrijver, 'als ik u was zou ik voor NRC-wijn kiezen.' Ik heb mijn voormalige collega's nog nooit zien lachen, en terecht, als journalist hoor je niet te lachen, laat het lachen maar aan de machthebbers over, maar in die reclame-uitingen doen ze niet anders. Ze lachen hun tanden bloot. Ik wist niet eens dat ze tanden hadden. Je vraagt je af of het redactiestatuut is gewijzigd: 'Voor elke aantoonbaar door de advertentie gegenereerde bestelling van NRC merchandize ontvangt hij (de lachende journalist) €0,04.' Tel uit je winst.

Je lult je er niet meer onder uit.

2011-12-01T13:55:00.001+01:00

Zou het mogelijk zijn, vroeg ik me af, toen ik gisteravond weer eens een surprise van de firma Cition onder mijn ruitenwisser mocht aantreffen, om een Volkomen Zenhouding, dwz., Een Houding van Totale Onverschilligheid en Innerlijke Rust, aan te nemen ten aanzien van financiële plaagstootjes uit de koker van de Gemeente Amsterdam? En zo ja, hoe die houding te bereiken? Ik zou er nog wel wat voor over hebben. Voorheen griste ik de Cition-surprise nog wel eens venijnig onder de ruitenwisser vandaan om hem op een onzorgvuldigheid te controleren. Immers: onzorgvuldigheid = vormfout = seponeren. Een kort briefje ter attentie van justitie volstaat. Tenminste zo werkte het in New York, en tot voor kort ook in Amsterdam. Maar de firma Cition maakt geen fouten meer, de firma Cition is dermate geautomatiseerd, met scanapparaatjes, centrale computers en bijzonder wakkere medewerkers op prima scooters, dat vormfouten definitief tot het verleden behoren. Laat staan dat je nog kans maakt met een beroep op overmacht. Je lult je er niet meer onder uit. Maar die wakkere scooteraars kunnen niet overal tegelijk zijn, dus je kunt ook aan het eind de bonnen bij elkaar optellen en zien of je goedkoper of duurder uit bent, dan wanneer je netjes had betaald. Toegegeven dit vereist een boekhouding waar ik te lui voor ben, maar misschien is zoiets ook grofweg te schatten. Hoedanook moet gevreesd worden dat Cition binnenkort een waterdicht systeem heeft, met pakkans 1. Dan wordt het tijd om de auto bij de schroot te parkeren.

Ik bedoel alles letterlijk. Ik heb alles nog nooit zo letterlijk bedoeld.

2011-11-30T14:46:00.001+01:00

Je vraagt je af hoeveel spuitluiers A. Grunberg, puntdichter te Manhattan, die zo graag met zijn petekind koketteert, heeft mogen verschonen in zijn zorgcarrière. Ik schat niet zo veel. En ik schat ook dat de spuitluiers die hij onder handen heeft mogen nemen niet zo spoten als de spuitluier dewelke ik hedenochtend op een onchristelijk tijdstip mocht verwelkomen in de kribbe van mijn liefste poeptube. Je denkt: zo'n lichaampje, ach, daar kan nooit zoveel stront in zitten, bovendien: het is sympathieke, vegetarische stront, want zo vaak gaan we nu ook weer niet vreemd, en die stinkt stukken minder. Dat is ook zo. (Eet een paar dagen vlees noch vis en vergelijk.) Maar dan nog. Dan zit je nog met een vracht die je zo 1, 2, 3, niet weg krijgt, en dat bedoel ik letterlijk. Ik bedoel alles letterlijk. Ik heb alles nog nooit zo letterlijk bedoeld. Waar laat je de shit? Dat is de vraag. De Méthode Frölkeoise, die ik hier uit pure filantropie met u deel, heeft als hoofdbestanddeel gericht stralen. Men neme het besmeurde kind, plaatse het onder de douche, samen met de besmeurde kleding (want die kan niet zomaar de machine in), en men bestrale kind en kleding totdat het kind strontvrij is en de kleding van de hardnekkigste draden en pitten is ontdaan. Let wel: dit kan even duren. En haal er pas in een laat stadium zeep bij. Voordien heeft geen zin, de stront zal u te slim af zijn. Als het kind schoon is, rijst een nieuw probleem: stront in de doucheput, maar dat mag u lekker zelf oplossen. Er moet iets te raden overblijven.

Schuldcake

2011-11-29T12:12:00.001+01:00

De moeder van een groot gezin heb ik, vader van een groot gezin, zoëven op het vliegtuig naar New York gezet. Voor werk. Natuurlijk, waarvoor anders? De moeder van een groot gezin laat toch niet voor haar plezier haar grote gezin in de steek, of? Voordat ze wegging stelde ik niet zonder tevredenheid vast dat ze nog even spontaan – al kwam ik er wel tactisch mee aanzetten – mijn overhemden streek, eten maakte voor vanavond en, als klap op de vuurpijl, een schuldcake bakte. Die schuldcake toverde ze op het laatste moment, als pièce de résistance, tevoorschijn. Hij smaakt overigens, kan ik nu alvast meedelen, uitstekend. Boetedoening smaakt altijd verrukkelijk. Het is heerlijk als moeders beseffen dat ze schuldig zijn, en bovendien uit zichzelf boete doen. Helemaal als ze boete doen voordat de schuldige daad is verricht. Daar zou een vader nooit opkomen. Als bij hem al enig schuldbesef kan worden gedetecteerd, dan zou hij after the fact boete doen, denk: haastig op het vliegveld aangeschafte troep, en makkelijke dineetjes, maar zulks is too little, too late. De moeder begrijpt als geen ander dat de schuld van te voren, als hij het diepst wordt gevoeld, als de verwaarlozing het pregnantst is, dus de dag van vertrek, moet worden weggemasseerd, maar je zou zoiets ook liefde kunnen noemen.

B&B

2011-11-28T11:38:00.001+01:00

Van de B&B die mijn favoriete reisleidster had geregeld in Antwerpen bestonden geen foto's. Dat had haar op twee gedachten kunnen brengen: 1. dan is het ook niks. 2. misschien is het wel iets, maar is de B&B niet zo handig met foto's. In al haar hoop en goedheid dacht ze het tweede. Afwezigheid van bewijs is geen bewijs van afwezigheid, om met astrofysicus Hubert Reeves te spreken. Het huis in de betreffende straat, in de Joodse buurt, was gelegen naast een aftandse kantine. Nu is in Antwerpen de aftandsheid ruim voorhanden, dat maakt die stad juist zo aantrekkelijk, maar de B&B bleek vooral naargeestig. Zelf was de dame, beeldhouwster van beroep, niet aanwezig, ze moest naar een begrafenis, vertelde de buurvrouw, wier gezicht was ontsproten aan het penseel van James Ensor. We werden alleen gelaten in een donkere, van sigarettenrook doortrokken zitkamer. Het interieur leek in zeker 20 jaar, mogelijk 30, niet meer veranderd. Ik ging de titels langs in de goedgevulde boekenkast. Op ooghoogte een beduimeld exemplaar van Mijn kamp, een onverkorte Ridderkerkse editie uit de jaren tachtig. Het is één ding om een exemplaar van dat boek te bezitten, het is misschien een ander om een beduimeld exemplaar op ooghoogte in de boekenkast te zetten in een Joodse buurt. 'Misschien moeten we iets anders zoeken,' zei mijn favoriete reisleidster voorzichtig. Op een briefje schreef ik: 'De kamer voldoet niet helemaal aan de verwachtingen,' terwijl ik dacht: jammer, nu heb ik niets om over te schrijven.

Vreemdgaan

2011-11-25T14:17:00.001+01:00

Magnix, vegetariër van geboorte, staat grote hoeveelheden charcuterie naar binnen te werken op de boekpresentatie van Johannes van Dams Lekker Amsterdam bij de Pasteibakkerij, gerund door mijn kutzwager Floris Brester en Diny Schouten op de Hoendiepstraat in de Amsterdamse Rivièra. Maar goed dat de vleespolitie dit niet ziet, zeg ik tegen mijn ex. Magnix vreet de borden met worst en paté leeg zoals stadsduiven, meeuwen en eenden in de gracht het brood uit je handen vreten. Dit is vraatzucht van middeleeuwse proporties. Van de augurkjes moet hij niets hebben. Die geeft hij beleefd terug. Hij wil vlees, vlees en niets dan vlees. Omdat ik niet achter kan blijven, snoep ik met hem mee. Het is goed spul. Als vegetariër uit liefde laat ik het meeste vlees staan en bereid ik het zelf nooit, maar als het zo voor mijn neus wordt gezet, en het is van de hoogste kwaliteit, en dat moet hier wel het geval zijn, en je mag het bovendien wegspoelen met een aangenaam wijntje, wie ben ik dan om het te laten staan? Als Magnix en ik ook de bloedworst hebben verorberd gaan we, voordat het uit de hand loopt, op huis aan. We brengen keurig verslag uit, maar de vleespolitie had de dode dieren al geroken. Eerst is ze eerst geschokt, daarna geschokt en tenslotte geschokt. Maar het kwaad is reeds geschied, we kunnen het niet meer terugdraaien. 'Ik kon er niks aan doen,' zeg ik, schaapachtig. 'Het ging vanzelf.'

Geachte P.F. Thomése,

2011-11-24T14:41:00.001+01:00

Het is niet mijn gewoonte om brieven te schrijven naar aanleiding van lezingen die ik niet heb bijgewoond, vooral niet als die lezingen titels dragen als Het Raadsel der verstaanbaarheid, en daar niet over gaan, en al helemaal niet als die lezingen gehouden worden door mensen die zich erover verbazen dat ze gevraagd zijn om een lezing te houden, en die in het tijdbestek van een lezing erin slagen geen enkele originele opmerking te maken, en routineus open deuren intrappen als 'We leven in een global village, een 24-uurs maatschappij', en 'geld is een universeel communicatiemiddel'. Ik reageer alleen maar omdat ik hier die lezing voor me heb liggen, in de vorm van een vodje met nietjes erdoor. Nu vind ik het prima dat uitgevers bezuinigen op harde omslagen en naaisels en lijm, vooral als de inhoud zulks niet rechtvaardigt, maar mag de prijs dan ook navenant naar beneden worden bijgesteld? Om met de deur in huis te vallen: hoe is het mogelijk dat u (cq. uw uitgever, maar dan toch met uw toestemming) €4,95 vraagt voor dit vodje 'over de kunst van het authentieke'? Die €4,95 verpulvert alle bikkelharde argumenten die u aanvoert in uw Albert Verweylezing tegen de 'vermarkting' van de literatuur – die trouwens al bestaat zo lang uitgevers weten dat er grof geld te verdienen is aan massaal bedrukt papier. Veertig pagina's gelul, zo te zien op een achternamiddag neergepend, met Wikiquote bij de hand, à €4,95? Een schande! En dan en passant ook nog cheap shots afvuren op collega's als Japin, Nasr, en Abdolah. Lekker makkelijk, vindt u ook niet, Thomése? Wees dan op zijn minst geestig, maar ook dat lukt u niet. Ik verdenk u er zelfs van dat u dit deed om wat gratis rumoer te veroorzaken, opdat lezers zich naar de boekhandels snellen om uw meesterwerken aan te schaffen en zodoende uw royalties op te krikken. Dat, Thomése, is niet Het raadsel der verstaanbaarheid, laat staan de kunst van het authentieke. Daar is geen raadsel of kunst of wat voor authentieks aan. Dat is ouderwetse volksverlakkerij.

De receptie van een Marokkaan

2011-11-23T14:10:00.001+01:00

'Vriend,' zegt een koffiedikbruine Marokkaan met een kromme neus en een Chriet Titulaerbaard op een stoel bij de receptie, 'ben jij dokter?' Ik schud mijn hoofd. 'Psychiater?' Ook al niet. 'Slechts eenvoudig receptionist,' zeg ik. 'Laat anderen maar genezen, ik heb aan ontvangen genoeg.' Hij kijkt me niet begrijpend aan. Niet alleen niet begrijpend, maar ook wat bedreigend, voor mijn gevoel tenminste. Ik probeer mijn gevoel te analyseren. Het wordt gevoed door zijn staccato manier van spreken, op licht verongelijkte toon, door zijn oogleden die half over zijn pupil heen hangen, en door zijn baard die ik niet met de wondere wereld der micro-electronica associeer maar met, ik kan het ook niet helpen, religieus fanatisme. Hij haalt een boekje uit zijn tas: een Koran. Als moslims ook maar 1 procent van hun leestijd aan andere boeken dan korans zouden besteden, was de wereldliteratuur gered. 'Hier,' zegt hij. 'Hier staat alles in.' Hij stopt het boekje weer weg, haalt een ander boekje tevoorschijn. Zijn agenda. Daarin slaat hij een pagina open met de naam van zijn favoriete rabbi. Waarschijnlijk wil hij dat ik hieruit afleid dat hij ja, fanatiek religieus is, en nee, geen antisemiet. Een hele opluchting. Hij vertelt dat hij, sinds hij in 1990 vanuit Casablanca naar Amsterdam kwam, aan zijn tweede vriendin toe is. De eerste was jong, had de verkeerde mentaliteit. Zij baarde hem een zoon, die nu achttien is. Hij ziet hem nooit. 'Beetje erg,' lacht hij zijn tanden bloot. Ik lach mijn tanden bloot. De angel is eruit.

Ik zocht een ander woord voor Chriet Titulaerbaard maar vond er geen. Hier heet hij nota bene Old Dutch. Suggesties welkom.

Sierkluizenaar

2011-11-22T13:45:00.001+01:00

Net op het moment dat ik mijn goedgevulde Waterman op een vel goudomrand Classica Italiana stationery wil zetten om aan een lang uitgesteld en vermoedelijk half-leesbaar epistel te beginnen aan zekere cosmopoliet in het Botlekgebied, wordt er op de deur geklopt. Sint Nicolaas is het niet. Het is de hoofdredacteur van Filosofie Magazine. Ik heb haar niet uitgenodigd, maar als sierkluizenaar ben ik nooit te beroerd mijzelf aan den volke, filosofisch geschoold of niet, te tonen. Ooit, in de vorige eeuw, toen het net bestond, toen er filosofen bleken te bestaan voor wie een magazine moest worden opgericht, heb ik als jonge filosoof-journalist (een contradictio in terminis if there ever was one) iets gedaan voor Filosofie Magazine. Niet lang na mijn interview met prof. Trudy van Asperen overleed zij. Filosofen weten sinds Hume dat als twee gebeurtenissen elkaar opvolgen, zeg 1. vraaggesprek met prof. Van Asperen voor Filosofie Magazine, 2. de dood van dezelfde prof. Van Asperen, er geen oorzakelijk verband hoeft te bestaan. Voor elk verschijnsel is een alternatieve oorzaak denkbaar; misschien niet waarschijnlijk, maar wel denkbaar. De hoofdredacteur van Filosofie Magazine echter, was er niet op uit om een cold case op te lossen. Ze kwam slechts mijn schrijfkot bezichtigen. En passant tikte ze enkele titels aan in mijn boekenkast. Filosofie-titels, no less. Zie je wel, zag je haar denken. Ik dacht: jammer dat de wet van non-causaliteit, die nu eens wel van toepassing was, in het dagelijks leven door vrijwel niemand wordt aangehangen.

Intensieve stront

2011-11-21T10:16:00.001+01:00

Brabant is het nieuwe buitenland, dat werd wel weer duidelijk, gisteren, in downtown Beek & Donk. Niet zozeer vanwege zachte g of carnaval, want dat is folklore, maar vanwege de stank. Stank kan een traditie zijn; folklore is hij zelden. Ik was niet eerder in Beek & Donk, maar de stank ken ik maar al te goed. Ik durf staande te houden dat er geen plek is in Nederland waar de stank zo penetrant is als in plat Noord-Brabant. Bio-stank bedoel ik. Stank van beesten. In Beek & Donk zal het wel weer varkensmest zijn geweest. Het zal iets met de intensieve veehouderij van doen hebben. Op niet-Brabants platteland ruik je ook beesten en hun uitwerpselen, maar niet of minder de intensieve stront, behoudens misschien in Barneveld e.o.. Er zou een stankkaart van Nederland moeten komen, een TomTom met stront-alerts, daar heb je tenminste wat aan. Lawaai drijft een mens tot waanzin, maar stank maakt een mens ziek, zwak en misselijk. Tampons in de neusgaten is een oplossing. Verhuizen een andere, maar waarheen? Bij overlast als deze is de oorzaak nooit evident. Waar komt de stank vandaan? Waar is de stront? Voordat de mist ons opslokte, was het schitterend herfstweer, de laatste werkende boerderijen van Nederland stonden er schilderachtig bij. In het landschap viel zo 1,2,3 geen stront aan te wijzen. De stank leek te zijn geïncorporeerd, geïmpregneerd. Ongelooflijk dat Beek & Donk zich niet aan deze stank stoort, of eraan gewend is geraakt. Is dat wat het heden tendage betekent, Brabander te zijn?

Niets zo beïnvloedbaar als het smaakoordeel van de oningewijde.

2011-11-18T14:33:00.001+01:00

In plaats van naar een restaurant te gaan, stelde mijn gesprekspartner sinds 1983 voor om bij hem thuis een fles Margaux te nuttigen die hij nog had staan, en daar dan iets omheen te koken. I couldn't agree more. Onderweg belde ik met de vraag of ik nog wat moest meenemen. Kaas bijvoorbeeld. Misschien hoefde er helemaal niet rond de Margaux te worden gekookt, misschien was kaas en wat brood meer dan genoeg om de Margaux tot zijn recht te laten komen. Daar was mijn gesprekspartner sinds 1983, tevens hobbykok, het niet mee eens. Toen ik plaatsnam aan tafel, stond de Margaux tegenover mij al een tijdje te chambreren. Ik noteerde 'Rauzan Segla, 1999'. Alles van waarde is notabel. Ik ben geen Duijker, Klei of Hamersma, heb ook geen ambities dienaangaande, maar ik zou het aardig vinden, en ook wel nuttig, om een wijn van €20 te kunnen onderscheiden van een wijn van €60. Deze wijn was kostelijk, maar misschien kwam dat omdat ik wist dat hij kostbaar was. Hij heeft een lange route, zei ik. Hij is niet complex, zei hij, dat merk je al aan het boeket. Ik proef de Bordeaux niet, zei ik. Als je tegen me gezegd had dat dit een Bourgogne was had ik het ook geloofd. Hij zei dit is geen pinot noir, ik proef duidelijk de merlot en cabernet. Over de smaak valt niet te twisten, behalve over die van wijn. Over de smaak van wijn kan het zelfs heel goed. Wijn maakt twistziek. Niets zo beïnvloedbaar als het smaakoordeel van de oningewijde. Als de een de afdronk bejubelt kan de ander die eigenlijk al niet meer afkraken, en omgekeerd. Hoogste tijd, wellicht, voor een snobtest. Wie het verschil niet proeft hoeft er ook geen geld aan uit te geven.

Alle schrijverschap moet ergens aanvangen

2011-11-17T17:29:00.001+01:00

Ik zit te midden van leerlingen met beginnende vormen van beroepskeuzestress in een honingraatvormig lokaal van een Vrije School. Wat er Vrij is aan een Vrije school is me niet helemaal duidelijk, volgens mij is de Vrije School even vrij als de Vrije Universiteit vrij is, maar daar wil ik vanaf wezen, ik ben hier niet om de antroposofische grondbeginselen van het vrije schooldom te onderzoeken (wat lijkt Rudolf Steiner trouwens op Jeremy Irons). Waarom zit ik te midden van die leerlingen? Omdat ik gevraagd ben door Babette, die men niets kan weigeren, om uit te leggen wat er zo leuk is aan schrijven voor je beroep. Goede vraag, inderdaad, in het huidige tijdsgewricht. De status van het schrijverschap an sich is vrijwel verdampt, nu alles wordt afgemeten aan optredens in zekere arbeideristische talkshows. Rijk word je er niet van, althans niet als je niet naast de kassa ligt, maar ja, je kunt niet anders, en je moet wat, enzoverder, enzovoorts tot in eeuwigheid amen. Zo hoor ik mezelf raaskallen tegen de bloem der natie. Voordat ik medelijden met ze krijg haal ik een schrijfmachine te voorschijn, met papier erin; onmiddellijk slaan de tieners driftig aan het tikken. Na afloop bekijk ik het tiksel. Nabokov it's not, maar het is een begin. Alle schrijverschap moet ergens aanvangen, en waarom niet op dit moment, op deze Vrije School? Wie weet raaskalt een van deze betoverend mooie tieners ooit op een Vrije School, over twintig jaar: 'Frölkes Hermes Baby heeft mij over de streep getrokken om alleen nog maar hermetisch te dichten.' Dan is mijn missie geslaagd. Als niemand voor het schrijverschap kiest ook. Scheelt weer concurrentie. Deze generatie krijgt met de paplepel ingegoten dat alles kan. Mijn generatie kreeg met de paplepel ingegoten dat niets kon. Voor beide valt wat te zeggen.

Be sceptical, do little and be patient.

2011-11-16T16:47:00.001+01:00

Nine years ago I had the opportunity to interview Daniel Kahneman, the psychologist who won the Nobelprize for Economics that year. The interview, for NRC Handelsblad, took place at his office on the campus of Princeton University. It was not easy to get the interview, to put it mildly. This professor, whether he had won the Nobel or not, was not eager to speak to a journalist at all. Actually, I had been working as a journalist long enough to understand that this was a good sign. In general, people who are eager to talk to journalists, have nothing to say, and people who are not eager to talk to journalists might have something interesting to say. (People who are eager to talk to journalists usually have something to sell.) Anyhoo, I was a little bit nervous to talk to this professor, which is natural I think, not being a professor myself. The interview didn't last very long, I'd say not more than an hour, and I cannot remember a thing he said, except that he said everything very cautiously. Afterwards, I listened to the tape, and worked the story out. The headline above the article became Be sceptical, do little and be patient. I'm still trying to live by those rules. The subject matter Kahneman (and his companion, the late Amos Tversky) is famous for has to do with heuristics, and seems easy, but understanding the details is, as usual, not so easy. Kahneman's general thesis is that people are using irrational strategies, often unknowingly, to solve certain problems. In problem solving the mind is managing effiency versus accuracy. The more efficient, the less accurate, in most cases, and the other way around. I am writing all this because I read an interview with Kahneman in – of all places – Vanity Fair. This time, Kahneman did have something to sell: his book, Thinking fast and slow. Can't wait to read and review it.

VF has a little test on its website which is quite fun to do, and it shows in a simple way what Kahneman's theory is all about.

Lakmoesproef voor allochtoniteit

2011-11-15T14:51:00.001+01:00

Ik weet niet meer wat de context was, er kunnen zoveel contexten zijn, en hij doet er ook niet toe, maar ik liet het uiterste kootje van de wijsvinger van mijn rechterhand langs het uiterste kootje van de wijsvinger van mijn linkerhand glijden, het zag er bij nader inzien behoorlijk obsceen uit, en sprak daarbij de woorden: 'Sliepuit.' 'Wat nou sliepuit,' reageerde teerbeminde, als een slang gebeten. 'Wat bedoel je met sliepuit, wat is dat, sliepuit? Vertel op.' 'Wat, weet jij niet wat sliepuit betekent? Dan ben je een allochtoon! Dan moet je een allochtoon zijn!' Heel erg in mijn nopjes met mijn nieuwe lakmoesproef voor allochtoniteit, legde ik uit: wie weet wat sliepuit betekent is een autochtoon en wie het niet weet is een allochtoon. Dat ik haar nu niet alleen wegzette als een volwassene die ongelooflijk maar waar niet wist wat sliepuit betekende, maar ook het stigma allochtoon opplakte, maakte haar ziedend. Dat ook ik een allochtoon was in de ogen van autochtone xenofoben troostte haar niet in het minst. Nog altijd had ik haar geen antwoord gegeven op de vraag wat sliepuit betekent. Sliepuit is zo'n uitdrukking waarvan je precies weet wanneer je hem wel en wanneer je hem niet moet gebruiken, maar geef er maar eens een definitie van. Uiteindelijk zei ik: zoiets als lekker pûh. Aha, zei ze, zeg dat dan, maar ik dacht alweer aan de allochtoon die Nederlands probeert te leren en weer chocola van lekker pûh moet zien te maken, de arme sloeber. Uiteindelijk is alles taal. In aanleg ook.

Functioneringsgesprek (XI)

2011-11-14T13:50:00.001+01:00

Frölke, fijn dat u er bent. Vind u het goed als ik dit snotje uit uw neusgat trek, dat praat wat makkelijker. Hmm, niet slecht! Frölke, mag ik u feliciteren? U hebt de afgelopen weken in uw werkomgeving laten zien over een buitengewoon belangrijk vermogen te beschikken, een vermogen dat wij van Team Verandering binnen Organisatie Groep bijzonder kunnen waarderen, mag ik wel zeggen, en dat is uw –

PÜZEL!

Juist – uw probleemoplossend vermogen.

PÜZEL MUIS!

U wilt meteen even. Ach waarom ook niet. We kunnen bij Team Verandering niet al te rigide zijn. Ik kan u niet feliciteren met uw vermogen en in een moeite door verbieden dat vermogen te gebruiken, is het wel? Is het niet? Hier, een 'püzel', zoals u dat zo charmant noemt, van Puk van de Petteflet in zijn truck. Een oudje inderdaad. Een hand me down, zogezegd, maar nog steeds in prima conditie. Vier stukjes, Frölke, dat moet lukken.

PÜZEL MUIS! PÜZEL MUIS! PÜZEL MUIS!

Püzel Muis? Wacht, doelt u op die nagelnieuwe Franse püzel met die muis? Ook vier stukjes, maar dan niet in een vierkant, in muisvorm. Heel goed bedacht van die Fransen. Frölke, allez vite, zou ik zeggen. Après vous le déluge.

HIER, KIJK. HIER, KIJK. HIER, KIJK.

Inderdaad – heel knap. Nog één stukje en dan is de muis –

HIER KIJK.

Nee, die past niet. En niet zo hard rammen. Probeert u hem hier eens...

HIER KIJK. AF. HIER KIJK. AF.

Geweldig, is het niet Frölke, om een nieuw vermogen bij uzelf te ontdekken? Of moet ik zeggen, een fetisj?

PÜZEL OTO. PÜZEL OTO. PÜZEL OTO.

Nu wel opeens die truck van Puk? Goed, eerst deze even opruimen, dan kunt u...

HIER KIJK. HIER KIJK.

Ik zie dat u het onderstel van Puks truck reeds voltooid heeft. Dat bedoel ik. Waar anderen, ook op uw afdeling, ik noem geen namen, blijven zwoegen op relatief eenvoudige onderdelen, en de oplossing, al ligt zij voor hun neus, niet zien of niet willen zien, bent u in staat –

AF. OPRUIMEN. AF. OPRUIMEN.

Dat brengt mij op het volgende, Frölke. Dat u uw probleemoplossend vermogen niet alleen continu tentoon wilt spreiden, ten koste van...

PÜZEL KLOK! PÜZEL KLOK!

Nee, even niet. Eerst praten en dan weer püzelen. Goed, waar was ik gebleven, probleem oplossen inderdaad ten koste dus van zo'n beetje alle andere activiteiten, zoals pro-duk-tief be-zig zijn. Waar-de toe-voegen. Capite? Niet elk opgelost probleem brengt Organisatie Groep verder, Frölke. En dat niet alleen, u eist ook onophoudelijk feedback, meer in het bijzonder schouderklopjes. En wie zou die moeten geven, Frölke? Er is niet altijd iemand in de buurt om uw oplossingen op waarde te kunnen schatten. Dus probeert u in het vervolg uzelf eens een schouderklopje te geven, ook en juist als niemand kijkt.

PLASJE DOEN.

Groot gelijk.

Afl. X

Filippica op vrijdag: fijne dag

2011-11-11T16:41:00.001+01:00

Als ik nog één keer, bij het afscheid, de cresh-leidster, de mede-ouder van een cresh-kind, de groentewinkelmedewerkster, de dame achter de notenbar, de schooljuf, de zus van de garagist (bij wie ik afreken, verder overigens allercharmantst), de belastingadviseuse, de deerne van de helpdesk van UPC, T-Mobile, ABNAmro, noem ze allemaal maar op, de kassajuffrouwen bij de Albert Heijn (waar is die ene kassaheer gebleven?), de buurvrouw, het buurmeisje, het buurwichtje – Ah! de cumulatieve kracht der opsomming –, de postbode van Sandd, TNT Post of hoe ze tegenwoordig heten, de gasmeteropnemer, de Leger des Heils-soldaten (die me altijd weer weten te vinden, misschien ben ik te ontvankelijk, nee, dat is het niet, zij zijn te hardnekkig, of nee, ik ben te gemakkelijk bereikbaar, dat moet het zijn, ziehier de prijs voor gelijkvloers wonen in de stad), de medebooteigenaren, de toevallige passanten die zonodig een praatje moeten maken als ze Magnus mijn band zien plakken, de Sint-Maarten-snoepbedelaars en hun begeleiders, zij dus, als ik die mensen, alleen of allemaal tegelijk, nog één keer, bij het afscheid, fijne dag hoor zeggen, dan weet ik niet of ik op deze fijne aardkloot nog fijn rond zou willen huppelen, nee, dan blijf ik fijn de hele dag in mijn fijne nest liggen, mezelf fijnmalend. Als dat geen grof dreigement is weet ik het ook niet meer. Ja hoor eens, ik maak zelf wel uit of ik het vandaag fijn ga hebben, liever niet namelijk; toevallig ben ik iemand die graag lijdt. Pijn is fijn inderdaad, maar leg dat maar eens aan die verfijnde geesten uit.

Sie (lese: wir) sind in Verneinung.

2011-11-10T15:17:00.001+01:00

Wie gut Deutsch schreibt jemand namens Frölke? Diese Frage ist ja nicht vollständig lächerlich. Was ich jetzt schreibe, habe ich nicht gründlich studiert oder überdacht, aber so auf meinem Blog geschmissen, in einer Versuch meine Fertigkeit dieser Sprache zu testen.* Die Schwierigkeit auf Deutsch ist nicht die Grammatik, oder die Rechtschreibung, aber daß es lautet wie Holländisch, daß es das Holländisch ähnt, aber daß es doch eine völlig andere Sprache ist. Ein bekanntes Beispiel: Das Meer bedeutet 'de zee', und Die See, bedeutet 'het meer', aber es gibt natürlich manche Wörter und Säzte und Ausdrücke, die sehr ähnlich sind, aber nicht dasselbe bedeuten. Ein wichtigerer komplizierenden Faktor ist, daß das Deutsch überhaupt keine geliebter Sprache ist unter Holländisch-sprechenden. Das ist nicht nur zuzuschreiben an einem gewissen asprirant Kunstakademiestudent aus Österreich. Die Antipathie soll tiefer liegen, alter sein. Es ist in Holland nie schic gewesen um Deutsch zu sprechen, glaube ich, weil es sicherlich schic war, um Französich oder Englisch miteinander zu reden. Hier ist das Paradox, und damit pretendiere ich nichts neues zu behaupten: kein anderes Land ist so verknüpft mit Holland, gesellschäftlich aber auch kulturell, wie Deutschland, aber die Holländer willen es nicht wissen. Sie haben es, sozusagen, nicht gewußt. Sie (lese: wir) sind in Verneinung. Die schöne, tapfere, kluge Holländer möchten ihren Blick automatisch auf England und, dahinten, Amerika richten, und immer wieder in Frankreich und Italien in die Ferien fahren, Deutschland bleibt ihren großen blinden Fleck. Bis hierher und nicht weiter.

* Selbstverständlich, auch mein Maochismus ist begrenzt, habe ich wo möglich meine Fehler mithilfe Van Dale und Googletranslate versucht richtig zu stellen. Aber man kann nicht alles nachschlagen.

Maar goed, het is dus niet gebeurd, of het is wel gebeurd en we zitten nu in een andere dimensie, zonder het te merken, maar dan kun je net zo goed zeggen dat het niet is gebeurd.

2011-11-09T11:48:00.000+01:00

Pfiew is wat je dan moet zeggen, geloof ik, als een asteroïde ter grootte van een flink huizenblok langs de aarde scheert, hetgeen vannacht rond half een het geval was. Ik heb nog het hemelgewelf afgezocht, of ik iets ter grootte van een huizenblok met grote snelheid, mijn kant op zag komen, maar toen ik niks zag ben ik maar weer naar bed gegaan. Iets in mij was wel licht teleurgesteld zal ik verklappen. Niet dat ik zozeer verlang naar zelfdestructie, geloof ik, maar als de aarde dan zonodig kapot moet, en ze moet er toch een keer aan, dat kan niet anders, dan liefst op een spectaculaire manier. Fffffft! Klaar. Einde oefening. Weg zorgvuldig opgebouwde beschaving van ettelijke millennia. Maar goed, het is dus niet gebeurd, of het is wel gebeurd en we zitten nu in een andere dimensie, zonder het te merken, maar dan kun je net zo goed zeggen dat het niet is gebeurd. De onheilsprofeten en samenzweringstheoretici hebben weer eens ongelijk gekregen. Big fucking deal. Niet alleen is 2005 YU-55 niet ingeslagen in de Amsterdamse Rivièra, hij is zelfs niet ingeslagen op de maan, terwijl hij daar toch ook aardig bij in de buurt kwam. De aarde en haar schoothondje, de maan, maakten zich vlug uit de voeten toen ze dat langzaam roterende, donkerder dan koolstof stuk steen van 400 meter lengte aan zagen komen. Gelijk hebben ze. Ik vind dat plaatje ook behoorlijk angstaanjagend. Een soort Jaws from outer space. Zoiets zou ik ook aan me voorbij laten gaan. Tegen zoiets zou ik ook zeggen: nee, bedankt, voor mij deze keer niet, ik wacht liever nog even. Sla maar ergens anders in, buddy.

Onbeschrijflijkheid

2011-11-08T13:37:00.001+01:00

Waaier, Museum voor Volkenkunde

Het gebeurt me niet vaak, zeg maar gerust nooit, maar gisteravond was het zo ver: tranen in mijn ogen om het verscheiden van mij onbekende doden. Twee doden. De ene dode was twee, de andere drie. Mannetjes. De tranen kwamen toen ik de overlijdensadvertenties las in de zaterdagkrant. Het waren er veel. De grootste, geplaatst door de ouders, in sierlijke krulletters, sprak van onbeschrijflijk verdriet. Dat lijkt mij een juist etiket, maar een schrijver ontkomt niet aan de poging om leed te beschrijven, vorm te geven aan zijn gevoel, dat zich als azijn mengt door de olie van zijn gedachten. Misschien niet meteen, maar na een tijdje toch wel. Dan komen de zinnen. Korte aftastende zinnen. Vermijding van sentiment. Is dit het moeilijkste onderwerp? Laat dit onderwerp zich beter vatten in poëzie? De schrijver zoekt naar verklaringen waarom juist dit leed hem zo diep trof, terwijl er genoeg leed is dat hem zou kunnen treffen. Identificatie met de ouders is een gegeven voor ouders van 2 of 3 jarige jongetjes, of meisjes, van welke leeftijd dan ook. Maar dat was niet het belangrijkste; elke dag verliezen ouders met wie je je zou kunnen identificeren kinderen. Het was het besef dat het krankzinnige, en, in een land met veel water, ook in de stad, tegelijk zo voor de handliggende, en toch op de een of andere manier – totdat het daadwerkelijk plaatsvindt – ondenkbare freak accident, dat de moeder was overkomen, op elk moment ieder andere ouder zou kunnen overkomen, i.c. mijzelf. Ik probeer mijn geest te verbieden zich voor te stellen hoe het is gegaan, hoe dit nachtmerriescenario zich heeft voltrokken, maar het valt niet mee. Afleiding, heel veel afleiding, is de enige remedie, denk ik.

Kids 2011: het familie-album staat uitgebreid op internet.

Je weet nooit zeker of je de goede hebt.

2011-11-07T15:21:00.000+01:00

Ik zit The Trib te lezen in mijn favoriete afspreekcafé als een spichtig wichtje gehaast binnenkomt, gehaast op mijn tafeltje afloopt en zegt: 'Roeland? Ben jij Roeland? Ik ben op zoek naar Roeland.' Ik moet haar teleurstellen, waarop het spichtige wichtje haar gehaaste weg vervolgt, en ik terugkeer naar mijn krant. Onmiddellijk heb ik hier spijt van. Natuurlijk had ik moeten zeggen dat ik Roeland was, waar is mijn gevoel voor drama, fantasie, voor modern avontuur gebleven? Waar is mijn spontaniteit als ik mijn spontaniteit het best kan gebruiken? Ik had gewoon rustig moeten knikken, het spichtige wichtje de stoel naast mij moeten aanbieden, en haar haar verhaal moeten laten doen. Dat had ik vervolgens hier kunnen optikken. Dat ze Leonie heet en dat het haar allereerst spijt dat ze iets te laat is. Dat ze normaal gesproken nooit te laat is, en trouwens, normaal gesproken ook niet van dit soort afspraken maakt. Dat het toch wel heel vreemd is, om een afspraak te maken met iemand die je nog nooit gesproken hebt, die je alleen kent van mails, smsjes, pings, whatsapps, facebookpagina's en tweets en die je nog nooit aan de telefoon hebt gehad. Je weet nooit zeker of je de goede hebt. Je hebt roofvogels en je hebt winterkoninkjes. Eén keer aan de telefoon, één keer een stem horen, één keer een real time conversatie proberen te hebben, aftastend, hortend, stotend, improviserend, is zoveel leerzamer, dan het bestuderen van miljoenen pixels op een beeldscherm, vind je ook niet, maar goed, wat kost het om het bij jou te laten doen?

The problem with what if questions is the if part

2011-11-04T15:00:00.001+01:00

After reading the latest biography of Vincent van Gogh by Steve Naifeh and Gregory White Smith I couldn't help wondering what Van Gogh would have painted if he had been succesful from the start, or at least, earlier in his career. Another way to put this question is: what would his paintings have looked like if he hadn't died under suspicious circumstances in Auvers at the age of 37, but had continued churning out masterworks for another 50 or so years like Picasso, finally being embraced by the art world? My guess is he would have gone abstract. The problem with what if questions is the if part. I'm tempted to speculate that his work would have been less interesting, but perhaps that's because I still adhere to the romantic version of Vincent's life, being one full of loneliness and strife and frustration, mostly because I like that version better than the Vincent as an opportunist, merciless painting machine. As far as I'm concerned, Van Gogh was merciless, but mostly to himself. One gets the feeling from reading this biography that Van Gogh painted what he painted because he could not do anything else. Possibly he would have been bored with his own success after a while, and start looking for ways to make himself impossible again. Thanks to his latent epilepsy, psychoses, and general awkwardness, this would not have been hard. One thing is for sure: if he would have been succesful in his time, like Gauguin or Monet, he had used models more frequently and we would probably have had to do without much of his fabulous self portraits.

Alle travestie begint bij haar

2011-11-03T14:06:00.001+01:00

Er zaten twee Ecuadoriaanse travestieten in de wachtkamer. Hoe wist ik dat het Ecuadoriaanse travestieten waren? Bij nationaliteit vulden ze Ecuador in, en mijn drag-dar ging af. Dit waren hard core drag queens, want ze zagen er niet uit als drag queens, ik bedoel, als over the top drag queens (think: John Leguziamo, Dame Edna, Divine, enz.). Dit waren subtiele. Dag en nacht. 24/7/365, wat niet uitsluit dat ze in de industrie zaten, of stiekem bezig waren zich om te laten bouwen. Uiteraard hadden ze allebei opvallend haar, want alle travestie begint bij haar. Voorts droegen ze simpele, doordeweekse make up en simpele doordeweekse wimpers. Ook de weekendse nagels hadden ze thuisgelaten. De ene droeg zo'n soft velours trainingspak, waar je lekker makkelijk in en uit kan, en de ander droeg een soortement broekpak, met een ronde pet op. Mijn aandacht ging vooral uit naar die in het soft velours trainingspak, want die zat te zweten als een otter, en te steunen en te klagen als een ... wijf wil ik schrijven, maar misschien moet ik dat niet doen. Toen de zwetende aan de beurt was en samen met de niet zwetende de behandelkamer betrad dacht ik: benieuwd wat die heeft. Totdat ik kotsgeluiden uit de WC voor medewerkers hoorde komen. Toen was mijn nieuwsgierigheid voorlopig bevredigd. Niet één, niet twee, maar drie keer maakte patiënt de gang naar de pot in zijn queeste naar verlichting. En het waren geen productieve kotsgeluiden, die zijn op een of andere manier beter te verteren dan die dewelke louter putlucht en speeksel opleveren. Ik weet niet wat deze zwetende Ecuadoriaanse travestiet had, ik hoef het ook niet te weten. Patiënt kwam naar buiten met een doos pillen. Ik hoop dat ze werken.

Nationale Gedichtenloterij

2011-11-02T14:56:00.001+01:00

Gisteravond, na een maand lang ploeteren, schipperen, jakkeren, schuren en schaven, heb ik, daar u er zo op aandrong, negen verzen ingezonden voor de Nationale Gedichtenwedstrijd, met maar één doel: 10 mille in de wacht slepen. Hoe kritisch kan een dichter op zichzelf zijn? Ik heb alleen verzen ingezonden waarvan ik me kon voorstellen dat ze zouden kunnen winnen, en ja, natuurlijk ook een paar oude liefdesgedichten die ik nog had liggen. Waarom niet? Alles voor de kunst, ik bedoel 10 mille. Toen ik ze gisteravond invoerde op de reuze infantiele website, kregen ze volautomatisch de nummers 9992, 9993, 9994, 9995, 9996, 9997, 9998, en 9999 en 10.000. Ik had verwacht dat er 17 miljoen gedichten zouden meedingen, elke idioot kan immers ff een paar lines op een website droppen, dus het aantal viel me nog mee. Niettemin kon ik een zekere droefgeestigheid niet onderdrukken ten aanzien van de hele onderneming. 'Voor 't eerst van mijn leven doe ik mee aan een loterij,' verzuchtte ik tegenover teerbeminde. 'Hoe kom je er bij, 't is een wedstrijd.' Ik argumenteerde: er zijn (tenminste) 10.000 loten die allemaal meedingen naar de 10 mille – en the winner takes all. 'Ja, maar die gedichten worden toch blind beoordeeld, zonder aanziens des dichters?' 'Dat maakt het nog willekeuriger. Er is geen objectieve maatstaf om de kwaliteit van een gedicht te beoordelen, zoals bij het nationaal dictee. In essentie blijft het gokwerk.' 'Ja, ja. Ander onderwerp.' Hoedanook ga ik bidden dat het balletje op 1 van die 9 titels valt en niet op die minimaal 9991 andere. Men moet ergens voor bidden.

Geachte professor Stapel, or should I say, ex-professor Stapel,

2011-11-01T15:43:00.003+01:00

re: wijziging bookproposal.

Naar ik vurig hoop bent u al aardig gevorderd met uw manuscript 'Moord in Tilbabwe' uit te geven door de onvolprezen samizdat (ze bestaan nog!) uitgeverij 1 + 0 = 1. Veel data hoeft u voor dit boek niet te verzamelen. U mag uw snoepjes weer allemaal zelf opeten. Maar even over plot en titel. U bent zo snel akkoord gegaan met 'Moord in Tilbabwe' dat ik me een beetje zorgen maakte. Ik weet dat u zich om feedback, peer review of double check nooit heeft bekreund, en dat siert u als romanschrijver, want nu is, wat betreft uw fantasie, de sky the limit, als het maar grammaticaal correct is en daar hebben we correctors voor, maar als uitgever vind ik het problematisch als mijn topauteurs überhaupt niet reageren op mijn voorstellen. Misschien lag de strop voor rector Eijlander op de Heuvel ook een beetje teveel voor de hand. Maar de SM scenes met de promovendi moeten blijven. Daarom stel ik voor om de titel te veranderen in 'De verificatiefabriek' (prachtige titel), en de feiten, daders en slachtoffers, iets dichter bij huis te zoeken. Boukje blijft Boukje. Vleeseters zijn nog steeds hufters (altijd geweest ook trouwens). Hold your horses, u hoeft nog steeds de deur niet uit. Houdt uw snoepjes in uw zak. Zoals Vincent van Gogh verf uit zijn penseel zoog, mag u alle citaten uit uw pen zuigen. Graag zelfs. Sociale relevantie is daarbij mooi meegenomen, wat hebben we aan sociale psychologie die niet sociaal relevant is, maar 't hoeft niet. Maak het duister, Stapel. En o ja, kill your darlings, show don't tell en less is more. Met 110 pagina's kunnen we naar de drukker. En zet alsjeblieft die telefoon uit, dan word je niet zo afgeleid. We houden contact.

PS: vergeet Kiredeid LePats. Uw naam is goud waard. Daar gaan we mee cashen, let op mijn woorden.

Het ongelooflijke verhaal van de zachtaardige ober die vijf meter uit een boom viel

2011-10-31T12:55:00.000+01:00

De ober, een zachtaardige slungel met pretogen en zoenlippen, was met vrienden in het Beatrixpark beland. Niet om zomaar op een bankje te hangen, maar om een feestje te bouwen. Speakers aan takken, bier & wijn in koelers, zelfgemaakte happen, zulk soort werk. Waarom niet? Instant quasi-clandestiene facebookfeestjes waren all the rage. En het was zomer. Wie weet de laatste mooie, warme avond. Iedereen was uitgelaten en opgewonden; de ober misschien nog wel het meest. Had hij verliefde gevoelens? Heel goed mogelijk. Nog waarschijnlijker was dat er diverse mensen van beide geslachten verliefde gevoelens hadden voor hem, de zachtaardige ober, maar hoe kwamen ze bij zijn zoenlippen? Dat was niet zo eenvoudig. Tegen het einde van het feestje was de ober zo dronken, dat hij zijn heil hogerop ging zoeken, in de omringende bomen. Hoe hoger je klom, was zijn gedachte, hoe groter de vreugde. De ober deed zijn best om zijn lange ledematen als een luiaard omhoog te slingeren. Halverwege miste hij een tak en buitelde 1, 3, 5 meter naar beneden. Goddank werd zijn val vlak boven de grond gebroken. De ober krabbelde op, er verscheen een glimlach om zijn zoenlippen, hij hoorde muziek, begon te dansen, en danste door tot de vogels floten. Toen hij zijn roes had uitgeslapen bleek hij zijn voet te hebben gebroken. Men kan alleen maar hopen dat een van de verliefden hem met zorg heeft verpleegd.

In ruil voor bier ben ik zijn groupie

2011-10-28T16:08:00.002+02:00

Eerst zit ik met mijn dikke pil aan de bar. In de verte, aan het andere eind van Alto, vermoedelijk het enige echte jazzcafé van Amsterdam, stampt een ad hoc kwartet met Reinier Baas op gitaar en op tenor Jasper Blom, mijn favoriete rietblazer. Een Duitser bestelt over mijn schouder een T-shirt van het café à €15. 'Large,' roept hij, niet accentloos. 'Large!' Om 11.30, was mij beloofd, zou de eerste set eindigen. Om 11.35 komt mijn favoriete rietblazer naar me toe, ik berg mijn pil op, hij duwt me bier in de hand – dat is de deal: in ruil voor bier ben ik zijn groupie – en neemt me mee naar de tafeltjes en stoeltjes bij het podium. Hij wil onder de grootste luidspreker gaan zitten. We nemen de kinderen door. Hij klimt, niet zonder hoofdstotens, het podium op voor de tweede set. Ik verwonder me weer eens over de dikte van zijn nek als hij blaast, en de vlugheid van zijn vingers. Waar komen die noten vandaan? Na een paar stukken en zelf-gefinancierd bier, Alto is niet scheutig met ongefinancierd bier, wat waarschijnlijk verklaart waarom het jazzcafé nog bestaat, komt de bodem van mijn bestedingsruimte in zicht en overweeg ik af te haken, ik moet nog 100 pagina's. Dan, alsof we kosmisch contact hebben, komt, tijdens de muziek, mijn favoriete rietblazer van het podium, hij is klaar met soleren en maakt plaats voor de anderen – en gaat bier halen. Waar vind je zoiets nog? 'Fijne solo,' zeg ik, als hij terugkeert. Daarvan is niets gelogen. En: 'Die gitarist had je zoon kunnen zijn.' En: 'Pas op voor die luidspreker als je het podium opklimt.' Ik had zijn moeder kunnen zijn. Ze stampen voort. 'One more!' roep ik aan het eind van het concert. Het verzoek wordt ingewilligd. Het is na tweeën. Er zit bier in mijn buik. Ik prijs mezelf gelukkig. 'You've been a wonderful audience,' fluistert hij door de microfoon.

Posteroorlog

2011-10-27T10:51:00.001+02:00

Aan de wand in de klas van de lagere school van zoonlief (11) hangt, onder een blauw stuk papier met daarop handgeschreven HELDENFIGUREN, een poster van een schaarsgeklede dame, bij nader inzien Carmen Electra, die liggend op haar buik op een hoogpolig tapijt, een bovenstukje aan lijkt te hebben, maar dat is niet zo. Twee meter verderop, in de hoek, hangen diverse posters van bruine en witte schaarsgeklede heren, die ik niet herken maar dat zegt niets, alle geknipt uit de Cosmo Girl, onder het in meisjeshandschrift geschreven kopje LEKKER. 'Er is een posteroorlog aan de gang,' zegt de juf. 'Eerst hingen er nog veel meer schaarsgesklede dames, maar die heb ik weg laten halen. Eentje vond ik wel genoeg. Ik dacht: bij Carmen Electra trek ik de grens.' De jongens zijn de posteroorlog begonnen. Wie heeft, als eerste, dat poster van die verleidelijk kijkende schaarsgeklede Carmen opgehangen? Het slimste jongetje, zo blijkt, of althans, een van de slimste jongetjes van de klas, bij wie ik vooralsnog geen gierende hormonen had bespeurd. Zijn verklaring: 'Als ik hier de hele dag zit te werken mag ik toch ook wel iets hebben om naar te kijken?'

Dear Сухенко Володимир Вікторович, or should I say: Vladimir Viktorovitsj Sukhenko,

2011-10-26T14:40:00.002+02:00

Terribly sorry to breach your privacy, but may I congratulate you with being one of my Goog-alikes? Unfortunately, for some idiotic reason I don't show up among your Goog-alikes, but that may be due to local internet peculiarities, or simply left over communist censorship. It is entirely possible, maybe even likely, that my image would show up on your computer at the Sgurivka Gymnasium in Kiev, where you, according to the website of the school, teach history and law. You know how Google wants us to focus. Anyway, Goog-alikes? What the? Perhaps I should explain. As you may, or may not know, the famous Google Search Company from Mountainview California has created yet another feature in their quest for perfect information retrieval, namely 'search by image'. Who needs language if you have image? Exactly. Just like a child playing with google's search engine will at some point (rather soon, actually) type its own name in the search window, to see what happens, we can now all upload our own pictures and see who is our internet-next of kin, or, catchier, our Goog-alike. (Just click on the little camera on the right.) In my case I tried three pics, the first one brought up mainly Asian militaries (high in rank, luckily, but still). The second one brought up young girls, one of them bespectacled and naughty. The third one, finally, produced men in suits. This was only fitting, as I am wearing a suit in the picture (no tie however, but one can't be too picky). One of those men in suits was you. Wait! I am not asking you to marry me, to give me your bank account number so we can finally collect a large sum of money, or to push the heaviest Dutch weed available in your neighborhood. I just want to say hi.

Greetings, and with uttermost respect,

Frontale aanval op allenigheid

2011-10-25T14:33:00.001+02:00

Ze kwamen met zijn tweeën, op een onmogelijk tijdstip,pront, in het zwart, met donkerrode lippen, een map in de hand. Ik was met eendikke pil onder mijn arm op weg naar het sushi-restaurant. De een met hoepel-oorbellen, bolle wangen en O-mond, stakeen betoog af, een pleidooi, een smeekbede. Haar argumenten waren weloverwogenen waterdicht. De ander, petite, ogen van onyx, haar lijf gesnoerdin een leren jack, lachte bij wijze van ondersteuning een gulle, geluidloze lach. In een andere tijd, een ander land, was ze vorstingeweest. Ik zei ik ben gepresseerd, niet geïnteresseerd. Maar ik was allang bezweken. Niet door het aanbod. Door de aanbieders. Nietdoor de taal, door de frontale aanval op mijn allenigheid, mijn totale gebrek aan verdediging. Ik liet mijn aanvallers binnen. Die met de O-mond stortte zich op papierwerk, de vorstin inhet jack zette zich achter de piano en waande zich, als de rest niet keek, Whitney Houston. Ik deed mijn jas uit en trok een fles wijn open. Die sushi kon wachten.

Academische kwestie

2011-10-24T14:45:00.001+02:00

Ik twijfelde even of ik Ashraf El Hojouj, wiens verhaal ik optekende in Khaddafi's Zondebok – zei ik niet dat het weer spamtijd was? – moest feliciteren met de executie van zijn kwelgeest, maar zwijgen was ook zo wat, dus ik stuurde hem een sms met de weloverwogen formulering: 'Gefeliciteerd met het einde van Khadaffi. Groeten ook aan Olga.' Ik kreeg geen respons. Ik dacht: ofwel Ashraf is niet blij met de executie van zijn kwelgeest, ofwel hij heeft een ander telefoonnummer, of zijn beltegoed is op, of hij heeft geen zin meer om met mij te smssen, of het is uit met Olga, zijn verloofde, en hij heeft geen zin om woorden vuil te maken aan het einde van zijn liefde. Nu kijk ik op teerbemindes computer op de Facebookpagina van Khadaffi's Zondebok (zonder FB-account blijft de helft van de wereld buiten zicht; mij hoor je niet klagen) en zie ik dat hij wel degelijk blij is ('hoewel de pijn blijft'). Hoe kan hij ook niet blij zijn? Hoe kun je niet blij zijn om het definitieve, onomkeerbare, en laten we wel wezen, verdiende einde van je kwelgeest? Ik kan niet laten te vragen of hij niet liever had gezien dat K. voor het gerecht was gesleept of een waarheidscommissie of iets dergelijks, maar dat is natuurlijk mosterd na de maaltijd. Dat is een academische kwestie. Als iets duidelijk is geworden, is dat Libiërs een broertje dood hebben aan academische kwesties.

Men kan niet alle dagen schitteren – hooguit door afwezigheid.

2011-10-21T17:40:00.000+02:00

Ik sta voor de spiegel en vraag me af of ik me moet scheren. Ik doe het, want ik moet naar mijn moeder. Een geschoren kaak ontlokt aan haar meestal de opmerking dat ik er goed uitzie, ook al voel ik me beroerd. Maar een pak trek ik niet aan, wat aan teerbeminde weer de opmerking ontlokt: 'Die combinatie die je nu aanhebt heb ik de afgelopen week iets te vaak gezien.' Ik laat het erbij. Men kan niet alle dagen schitteren – hooguit door afwezigheid. Als ik op mijn geboortegrond ben aangekomen, en mijn moeder me van top tot teen heeft kunnen opnemen, zegt ze: 'Wanneer ga je naar de kapper?' 'Welke kappa?' citeer ik Jacobse & Van Es, maar ze pikt het niet op. 'Zal ik je knippen?' Ik schud mijn hoofd. Kappen is een vak. De laatste keer dat ik mezelf door een niet-kapper liet kappen was geen onverdeeld succes. 'Jij knipt vader zeker ook?' 'Ja hoor. Gewoon even uitdunnen, is zo gedaan.' Ik denk niet dat er voor mij een uiterlijke verschijningsvorm mogelijk is die aan moeder geen enkele opmerking ontlokt. Ik vermoed dat ze gewoon blij is om me te zien. Het gevoel is wederzijds.

Dat 'Welke kappa?'-filmpje kon ik op YT niet vinden. Ik houd me aanbevolen.

Gewenning

2011-10-20T14:15:00.002+02:00

Opmerkelijk hoe snel een mens, mits voldoende gemotiveerd – motivatie is de bottleneck –, aan een nieuw ritme went, of zelfs daarop vooruitloopt. Vanochtend werd ik om 4.15 AM wakker, ruim op tijd dus voor mijn Nieuwe Onchristelijke Werkschema. Zonder wekker! (Mamma, zonder handen!) Alsof mijn lichaam bioritmisch stond te popelen om in mijn hol, excusez le mot, te spinnen. Geroutineerd hees ik mezelf uit bed, stapte in voornoemde peignoir, ik zal in het midden laten, puur om lezer dezes te prikkelen – en wellicht ook lezeres dezes! –, of zich daaronder nog een kledingstuk verborg, en sjokte op mijn Noorse sloffen naar de keuken om thee te zetten. Aanlokkelijk kon dit schouwspel onmogelijk worden genoemd, maar het was me ook niet om de aanlokkelijkheid te doen. Niemand is aanlokkelijk op dit tijdstip, beige peignoir en Noorse sloffen of geen beige peignoir en Noorse sloffen. Ik gunde mezelf een troostwafel, bij wijze van pre-breakfast, en sloot mezelf 'vrijwillig' op in mijn schrijfpaleis. Opnieuw viel het me op dat de sterren zacht straalden temidden van de blauwige wolken, en dat de maan wassende dan wel krimpende was – als iemand had beweerd, een weerman bevobbeld, dat een half etmaal eerder op dezelfde plek hagelstenen ter grootte van pitbullkloten naar beneden kwamen, had ik hem niet geloofd. Om 5.45 AM lag ik weer op een oor. Toen ik vanochtend wakker werd, op een Iets Maar Niet Veel Christelijker Tijdstip voelde mijn hoofd alsof iemand kapok in mijn schedel had gepropt, karton in mijn keel, en een stoeptegel op mijn voorhoofd had geplaatst om het geheel af te dekken. Afijn, alles voor de kunst.

Operation Occupy Writer's Den

2011-10-19T13:02:00.000+02:00

In het kader van Operation Occupy Writer's Den zat ik vanochtend om 5.30 AM aan mijn schrijftafel, gekleed in een beige peignoir, met daaronder, dat zal u interesseren, een onderbroek – men moet de kat niet op het spek binden. De sterren straalden zacht boven mijn glazen plafond. De maan was wassende. Of krimpende, dat viel zo 1, 2, 3 niet uit te maken. Alleen op tweehoog brandde al, of nog, licht, maar de bewoner kennende denk ik niet dat daar een meesterwerk werd gespind, hoewel, zeker weten doe je het niet. Altijd kan ergens een meesterwerk worden gespind, in het geniep, door Iemand Van Wie Je Het Helemaal Niet Verwacht. Ik nipte aan mijn thee en opende mijn document (of het document was al geopend, daar wil ik vanaf zijn), en spon erop los. De eerste keer dat mijn blik viel op het klokje rechtsbovenin het beeldscherm, gaf het 05.56 AM aan, de tweede keer, 06.30 AM en toen het 06.52 aanwees, vond ik het wel weer mooi geweest voor vandaag. Inderdaad, 'mid morning' had ik niet gehaald, maar een klein stemmetje in mij zei dat H. Murakami alleen maar 'mid morning' tegen Vanity Fair had gezegd om op te scheppen. Er is een boel opschepperij in het schrijverschap; ik durf zelfs te beweren dat schrijvers de grootste opscheppers zijn in het kenbare heelal. Maar goed, mijn werkdag zat erop. Opgetogen en voldaan kroop ik terug in bed. Ik durf niet te kijken of mijn matineuze gespin ook van enige blijvende kwaliteit is, maar zoals eens een relnicht tegen me zei: niet teruglezen maar doorschrijven.

5.30 AM

2011-10-18T12:53:00.002+02:00

Murakami by Woldhek

Ik lees in Vanity Fair dat H. Murakami, toen hij aan 1Q84 werkte, elke ochtend om 5.30 AM opstond, en dan tot 'mid morning' doorschreef. Eerder had ik al vernomen van dergelijke onchristelijke werkschema's bij zulke auteurs als D. Brown (die staat geloof ik om 4.30 AM op, en gaat dan eerst nog uitgebreid zitten fitnessen, terwijl zijn vrouw hem melkt) en M. 't Hart (die gaat elke avond na het 8 uur journaal naar bed, ook een opwindend leven). Ik was vanochtend om 5.30 AM op, dus aan de belangrijkste voorwaarde was voldaan, maar niet zozeer om te spinnen aan mijn meesterwerk, alswel om een ziek kind te troosten. Toen dat troosten klaar was, en het kind goddank weer in zijn eigen kribje lag, dacht ik: wat let me om nu in een moeite door naar mijn hol te tijgen en te spinnen aan mijn meesterwerk? Ik vrees dat het de zwaartekracht was. De zwaartekracht, tegen welke het zoveel moeilijker weerstand bieden is naarmate het hoofd zich dichter bij de grond bevindt. De inertie ook. De inertie die zoveel moeilijker te overwinnen is als het lichaam zich al geruime tijd in inerte staat bevindt. De Wet van de Kleine Bijdragen bovendien, die bepaalt dat voor het spinnen van een meesterwerk talrijke Kleine Bijdragen benodigd zijn, in plaats van één Grote, zodat het leveren van één enkele Kleine Bijdrage zich makkelijk laat opheffen als zijnde onbelangrijk. En tenslotte het cynisme, dat als een zuur oud wijf op de achtergrond sist: waarom zou je, ga toch slapen, het wordt toch niets. 'Reve stond toch ook niet om 5.30 AM op om te gaan schrijven?' wierp teerbeminde tegen. Ineens ben ik daar niet meer zo zeker van.

Bevrijding

2011-10-17T14:15:00.001+02:00

Mijn Amerikaanse neef is over via Düsseldorf. Dat belooft wat. Eerst willen we zeilen op de Loosdrechtse plassen, maar dat blijkt te ingewikkeld. Dan willen we naar het strand, maar het lukt ons niet om zijn Duitse huurauto, ondanks zijn Duitse navigatiesysteem ('Bitte hier abbiegen'), om de halve marathon richting zee te koersen zonder in een file te raken, dus kiezen we voor plan C, een boottochtje over de grachten. Ook water. Uit voorzorg neem ik een fles wijn en een zak kroepoek mee. Het gesprek gaat al meteen dieper dan het scheepje steekt; in no time zijn alle ballonnen lekgeprikt. Op de terugweg over de Amstel, de Amerikaanse neef zit aan het roer, de wijnfles is leeg, gebeurt het: de slappe lach. Je hebt twee soorten mensen. Mensen met wie je de slappe lach kunt krijgen (al dan niet met behulp van slappe lachbevorderende middelen) en mensen met wie dat niet kan. Mijn Amerikaanse neef behoort tot de eerste categorie, dus is hij altijd welkom. Weinig is zo bevrijdend als de slappe lach krijgen. De slappe lach is het orgasme van het sociale verkeer. Als we tranen met tuiten huilen, probeer ik de bevrijdende werking weer enigszins op te heffen, in te dammen, af te remmen. Vooral uit schaamte vermoedelijk. Maar, dat is bijzonder, juist wanneer je een S.L. probeert tegen te gaan, keert hij even later met hernieuwde kracht terug. Er zit niets anders op dan hem rustig te laten wegebben.

Rituele slachting

2011-10-14T11:25:00.001+02:00

Ik wist niet dat ik het in me had, maar het zit er, en het kwam gisteravond laat, toen iedereen in bed lag, naar boven: mijn killer instinct. Mijn moordlust. Mijn drang om een ander wezen van het leven te beroven, ritueel te slachten, eigenlijk – alle slachtingen zijn heden ten dage ritueel – met gebruikmaking van geweld. Goed, het slachtoffer was een muis, en in het geval van stedelijke knaagdierenoverlast is veel, zo niet alles, toegestaan. Niettemin stond ik zelf te kijken van de manier waarop ik dit schatje met een mes doorkliefde, teneinde vrij definitief verlost te zijn van zijn (of haar) aanwezigheid. Ik wil schrijven koelbloedig maar koelbloedig was ik allerminst, daarvoor ben ik te weinig geoefend in de jacht. Ik was het tegendeel van koelbloedig; mijn bloed kookte, kolkte, stolde. Ik keek hem recht in de ogen tot ik ze een voor een zag dichtvallen. Wezenloos schrok ik me van de stuiptrekkingen in de staart. Waar was het bloed, er was geen bloed! Ik wist niet wat ik deed. Was ik ontoerekeningsvatbaar? Mogelijk. 'The knife did it,' luidt het archetypische excuus van de messentrekker (in Theodore Dalrymple's mythologie, althans, en nu ik ervaring heb met het mes, geloof ik dat er een kern van waarheid in schuilt). Maar genoeg over mij. Hoe zit het met de muis? Is de muis katholiek? Misschien niet, maar hij ademt. Er stroomt bloed door zijn aderen. Misschien had hij een gezin, of was hij bezig er een te stichten. Niet meer, dus. Hij zal zijn plannen moeten voortzetten in het hiernamaals (lees: de riolering van Amsterdam).

Een terugkerend thema, inderdaad.

24-uurs economie

2011-10-13T14:19:00.004+02:00

Net een J.M. Coetzee gescoord bij een van mijn favoriete boekhandels in Amsterdam, na Casperle uiteraard – ja, het plug-seizoen is weer begonnen –: De Vensterbank, Sarphatipark 127-huis. Sinds ik De Vensterbank heb ontdekt, kan ik eindelijk ophouden te rouwen om Plaisir de Lire. Weer of geen weer, dag of nacht, het aanbod hier is continu. Over de 24-uurs economie wordt veel onzin beweerd, velen propageren haar terwijl ze zelf al om half elf in hun mandje liggen, maar De Vensterbank is de 24-uurs economie in de praktijk. En dan heb ik het nog niet eens over het aanbod. Antiquaar, dat spreekt. Van wisselende kwaliteit. Dat spreekt eveneens. Maar ik ben er nog nooit langsgegaan zonder tenminste 1 gekaft stapeltje bedrukt papier in mijn jaszak te proppen. Laatst nog de uiterst urgente bundel opstellen 'Over kunst en literatuur' van collega-letterknecht Wladimir Iljitsj Lenin. Cynici zullen het doorslaande succes van De Vensterbank vooral toeschrijven aan de gehanteerde vaste boekenprijs van €1, en aan de laten we zeggen gebrekkige controle op de betaling, want De Vensterbank doet niet aan verkoopstertjes, kassa's of anti-diefstalpoorten. Wel roept eigenaar Diederick van Kleef, boekhandelaar-kunstenaar, in een epistel geplaatst boven zijn boekenstal, deftige dametjes, keurige heertjes en andere smiechten tot de orde die 'vergeten' muntjes in Van Kleefs brievenbus te deponeren. Het kan niet anders of dit moreel appèl werkt maar ik weet niet hoe waterdicht zijn boekhouding is. Misschien wordt het tijd, à la pinautomaat, een webcam boven de schappen te installeren. Deze postbode bijvoorbeeld vertrouw ik voor geen cent.

Functioneringsgesprek (X): Keuzestress

2011-10-12T11:49:00.002+02:00

Cover New Yorker van 26 Sep. Goddank hebben we dankzij de webstore van Kidscase op het gebied van kinderkleding geen keuzestress meer.

Heer Frölke laat ik meteen met de deur in huis vallen: het thema van vandaag is keuzestress. Thee?

Thee!

U zit op het puntje van uw stoel, ik zie dat graag. Niet dat zure afwachtende, maar leuk meedoen. Ik heb hier verschillende soorten thee in een mooie –

Doos!

Inderdaad, een doos die ons geheel gratis wordt verstrekt door de theeleverancier, is dat niet attent? En niet gemaakt van goedkoop karton, maar goedkoop hout! Neemt u, heer Frölke, nu eens rustig de tijd om alle soorten thee in de doos te bestuderen, en wijst u dan een thee aan die u kan bekoren. Maak de keuze die bij u past, dat is het belangrijkste. Verloochen uw innerlijke behoefte niet.

Hood!

Hood? Rood! Dat is inderdaad een rood thee-envelopje. Uitstekend, heer Frölke. De kleur van het envelopje zegt over het algemeen niet zoveel over de inhoud, maar in dit geval wel, het betreft hier rooibosthee. Lekker hoor. en zonder theeïne, dus geschikt voor mensen met een gevoelige maag, maar met een restje apartheid, dus niet zo geschikt voor mensen met een gevoelige moraal.

Heel.

Hoe zegt u?

Heel!

O, geel. Gggeel. Nee, dit is geen gggeel thee-envelopje, dit is een blauw thee-envelopje en er zit bosbessenthee in. Had u bosbessenthee willen hebben? Of toch liever vasthouden aan rooibos.

Die!

Welke?

Die!

Dat is geen bosbessenthee, dat is earl grey. Vandaar het grijze envelopje, hoewel, naar ik heb begrepen, er helemaal niets grijs was aan die earl, die was zo gay als Queer Duck. Sorry dat ik wat moppig ben, heer Frölke, ik heb zo van die buien.

Die!

Jasmijn. Had u Jasmijnthee gewild? Liever dan Earl Grey? Of toch Rooibos, in dat mooie rode envelopje.

Hroen.

Groene thee? Vechtthee. Aanpakthee. We-gaan-ze-verpletteren-thee. Hrapje. Ik persoonlijk vind Groene Thee niet te drinken, daar ben ik heel eerlijk in. Maar als u Frölke, zoals u zo charmant zegt, hroene thee wenst, dan krijgt u hroene thee. Daar doen wij binnen Organisatie Groep niet moeilijk over, en zeker niet binnen Team Verandering. Binnen Team verandering is veel, zoniet alles, mogelijk, en dat weet u.

Die.

Welke?

Die!

Ik zie niet welke u aanwijst? Deze?

Die!

Deze misschien?

Nee, stom, die!

Wacht even, heer Frölke, zit wat u wilt eigenlijk wel in deze doos? (Sluit doos en bergt deze op.)

Die!

Ah, u wilt een koekje. Had dat dan meteen gezegd.

Vorige aflevering.

Exotisch

2011-10-11T15:18:00.000+02:00

Adriaan Rees: Hairy Monster

We hadden een eter, die vooraleer ze haar eerste hap nam, waarschuwde dat ze iets 'exotisch' ging doen, namelijk bidden. 'Wil je dat ik de muziek uitzet,' vroeg ik. (We hadden vrolijke Franse liedjes aanstaan.) Nee, dat hoefde niet. Het kon zo ook, en ze was er zo klaar mede. Ze sloot haar ogen, vouwde haar handen, prevelde iets, dat eindigde in amen, en dat was het dan. Ze keerde terug naar de stoffelijke wereld alsof ze een bril opzette. Charmant, maar ook wel een beetje curieus, dat ze ons waarschuwde voor haar gebed. Het klonk bijna als een verontschuldiging. Zo van: ik ga nu een scheet laten, en daar zijn jullie waarschijnlijk niet van gediend, maar ik kan hem niet tegenhouden, dus... Het gaat toch vrij ver dat iemand zich verontschuldigt voor een gebed, dat bovendien nog geen tien hele seconden duurde. Is dit huis zo van god los? Inderdaad, het was de eerste keer dat er iemand in dit huis bad aan tafel voor het eten – tenminste bij mijn weten. Het kan zijn dat er eters zijn geweest die stiekem baden, terwijl ze wegkeken, naar buiten staarden, of met hun telefoon in de weer waren, maar dan heb ik het niet gemerkt. Ik kan me, terugdenkende aan al die eters, eigenlijk onder hen ook geen bidders voorstellen. Bij deze eter had ik het evenmin verwacht. Al is het wel zo, dat als je iemand ziet bidden, het er vrij normaal uitziet, en het opeens ook heel erg bij iemand blijkt te passen. Ik hoop dat ze gauw weer komt eten. Dan zet ik System of a down op.

Stomme filmpjes

2011-10-10T15:31:00.002+02:00

Er zijn van die dagen dat je niet veel verder komt dan stomme filmpjes kijken op internet, gewoon omdat ze er zijn, en omdat er op dat moment niet veel beters te doen lijkt. Dat is er wel, natuurlijk, er is veel meer beters te doen, er is altijd beters te doen, maar dat doe je niet, deels uit procrastinatie, deels uit een niet aflatende fascinatie voor stomme filmpjes. Neem dit stomme filmpje, van een stuk klif dat instort in Cornwall. Duurt 30 seconden. Het deed mij onmiddellijk denken aan een ander stom filmpje dat ik eerder had gezien, van een vrouw die met haar autootje naar beneden was gegleden van een klif, tot op 100 meter boven de zee, en daar tig uur (tig is zo jaren tachtig besef ik nu, als iemand tig gebruikt moet hij over de veertig zijn), heeft moeten doorbrengen. In shock. Totdat ze eindelijk door een helicopter werd gered. Ja, iemand anders was er misschien aan de andere kant uitgepiept, aan de veilige kant, en rustig omhoog geklauterd, maar deze vrouw niet. We zullen nooit weten waarom niet. Nooit precies. Hoedanook, maar goed dat die klif niet instortte, terwijl zij daar in haar autootje zat. Deze kliffilmpjes brachten me natuurlijk weer terug naar die beroemde slotscene uit The Italian Job, de ultieme klifhanger, waarin een bus boven een ravijn hangt met aan de ene kant de boeven en de andere kant de goudstaven. De BBC meldde, 40 jaar later, dat er een vrij eenvoudige methode was om het goud te redden. Aan de veilige klifkant de banden van de bus laten leeglopen, extra gewicht naar binnenbrengen, enz. Goed om te weten.

17. In de donkerte van de manuscripten (slot)

2011-10-07T16:09:00.000+02:00

Er was niet veel voor nodig om Radeks witte linnen pak te veranderen in lompen. Radek had een zwak voor lompen. Als geboren proletariër voelde hij zich thuis in lompen. Onkwetsbaar, onaanraakbaar. De beschaving bij de life coach, een beschaving die geen beschaving bleek te zijn, maar een laag fineer over beschavingloosheid, leek een eeuwigheid geleden. Het enige wat hij miste, bedacht hij zich, terwijl hij zijn voorhoofd weer begon te voelen, en zich afvroeg of de inhoud van zijn pet al een gang naar de naamloze soepwinkel in Zizkov rechtvaardigde, waren Jitka's borsten. Het liefst had hij Jitka's borsten van haar lichaam afgeschroefd, afgewipt, of afgesneden, gecoupeerd zeg maar, zoals je een hond coupeert, ze voorzichtig in een ziplock bag gestopt en meegenomen naar zijn geheime slaapplaats in het Kafka-museum aan de overkant van de rivier, maar er was niets van overgebleven. Gelukkig functioneerde de slaapplaats nog na zijn afwezigheid. Radek was bang geweest dat een concurrerende onaanraakbare hem had ingepikt, maar dat bleek niet zo te zijn. De concurrerende onaanraakbaren hadden ook geen zwijgzame overeenkomst met het vrouwtje bij de ingang, zoals hij, dacht hij. Elke dag, vlak voor sluitingstijd, glipte hij naar binnen en hield zich daar tot de volgende ochtend verscholen in de donkerte van de manuscripten. Hij sliep nota bene in het veldbed dat zogenaamd aan K. had toebehoord. Radek geloofde daar niets van, maar het veldbed was er niet minder comfortabel om. Toen hij overwoog zich uit zijn verkrampte houding te verheffen, voelde hij iets hards neerkomen op de achterkant van zijn schedel, iets keihards, iets zo hards dat het alles, dus ook zijn schedel, dat leed geen twijfel, zou verbrijzelen. Spijtig, was Radeks laatste gedachte, want die werd hem nog gegund, dat het zo moest eindigen.

16. Verklaringen

2011-10-06T15:55:00.001+02:00

Toen Honza niet zonder overtuiging de deur van het luxe appartement achter zich had dichtgeslagen, en Radek en Jitka hadden geluisterd hoe de oude stap voor stok voor stap de trap af ging, om daar ook weer de deur naar de straat achter zich dicht te slaan, durfde Radek de life coach in het gezicht te kijken en te zeggen: 'Je bent me een verklaring schuldig.' Jitka ging achter haar iPad zitten, en maakte weer diezelfde veegbewegingen met haar hand, die ze eerder had gemaakt, als om de beelden die haar werden voorgeschoteld weg te wuiven. 'Waarom zou ik jou, lieve Radek, een verklaring schuldig zijn? Ik ben je hoogstens – wat was het? – 200 en nog wat kronen schuldig, de bedroevende som die ik gisteren uit je pet heb gevist. Jij bent mij daarentegen van alles schuldig: het pak dat je aanhebt, je gereinigde lichaam, de nieuwe mens die je bent geworden.' Radek was tegenover haar gaan zitten aan de keukentafel, en wreef over zijn pink. 'Interesseert het je niet hoe ik op de Karelsbrug terecht ben gekomen?' 'Not in the least,' lachte Jitka. 'Waarom zou jouw geschiedenis mij iets kunnen schelen? Het is een groot misverstand te denken dat je levensgeschiedenis ook maar iemand behalve jouzelf zou interesseren. Het enige wat mij interesseert is of ik nog op je kan rekenen.' 'Waarvoor, Jitka? Waar wil je op kunnen rekenen? De beschikbaarheid van mijn lijf en leden om Honza mee te vernederen?' Radek ging met een hand over zijn schedel, waar zich al weer nieuwe stoppels aandienden, alsof haargroei een ziekte was, die moest worden bestreden. Eindelijk legde de life coach haar iPad terzijde. 'Bemoei je niet met mijn project, lieve Radek, dan bemoei ik me niet met het jouwe. Doe wat je gevraagd wordt, dan zal ik je daarvoor belonen. Maar als je liever wegkwijnt in je mislukte verleden, dan is daar de deur.'

15. Tot wie je bidt

2011-10-05T12:23:00.003+02:00

Nadat Honza diverse exhibities van Jitka's foezelarij met haar nieuwe project Radek Z. had mogen bijwonen, nu eens staand, dan weer half op de keukentafel, en tenslotte op de grond, voor zijn voeten, zodat hij onmogelijk zijn teneergeslagen blik kon afwenden, alleen zijn ogen sluiten voor het tafereel, wat hij uiteindelijk ook deed, werkte hij zich met zijn stok omhoog uit zijn luie stoel en zei: 'Ik ga naar de kerk.' Jitka sprong overeind, gleed haar roze trainingspak strak, keek op haar iPad en zag dat het al tegen twaalven liep. 'Ja, ga jij maar lekker naar de kerk, lieve Honza. Kerkbezoek zal je goed doen. Probeer te onthouden waar de preek over ging, dat vind ik interessant om te horen.' En tegen Radek, die half versuft van al het foezelen uitgestrekt op de parketvloer lag: 'Vind je dat niet schattig, Honza gaat nog steeds naar de kerk. Of ik moet zeggen: wéér naar de kerk. Hij ging ook al naar de kerk in de jaren veertig, als tiener, totdat de communisten een eind maakte aan die kerk en er een parkeergarage van maakten voor stadsbussen. Nu is het heilig huis weer in orde gemaakt, de stadsbussen zijn verdwenen en kan Honza eindelijk weer bidden tot –' ze onderbrak zichzelf, zoals zo vaak, en sprak ook wat harder, omdat ze zich nu weer tot de oude richtte, '– tot wie bid je ook al weer?' 'Dat gaat je niks aan,' antwoordde Honza. 'Dat gaat me ook niets aan,' bond ze onmiddellijk in, 'je hebt gelijk, als er iets privé is dan is het tot wie je bidt.' Honza stiefelde om Radeks lichaam heen; daarbij met de hak van zijn gepoetste schoen een stukje van een parmantig over het parket gedrapeerde pink meepakkend. Iets langer dan noodzakelijk leek de hak op het velletje te blijven staan, toen Jitka haar man zijn hoed op zette, maar Radek gaf geen kik.

14. Ondervraging

2011-10-04T13:56:00.000+02:00

Eindelijk ging Honza wat zeggen. Hij richtte, nog altijd zonder op te kijken, zijn wandelstok op Radek. 'Kan hij wat? Wat kan hij?' 'Ja, lieve Radek, wat kan jij?' nam Jitka de ondervraging van haar man over, maar voordat de ondervraagde had kunnen antwoorden, onderbrak ze zichzelf, haar snuitje zelfverzekerd in de lucht. 'Wacht eens, wat doet het ertoe? Moet hij iets kunnen? Het is misschien beter als hij niets kan. Zo heb ik hem aangenomen. Als een mislukkeling. Een man zonder vaardigheden. Zonder geschiedenis. Zonder betrekkingen, in alle betekenissen van dat woord. Stel voor dat hij iets kon – ik noem maar wat, pantomimen, wat zou het? Ik taal niet naar pantomime. Het enige waaraan ik behoefte heb is foezelen, en op dat terrein, lieve Honza, voldoet hij uitstekend, dat heb ik gisteravond tot in den treure mogen vaststellen. Jammer dat je er niet bij kon zijn, dat je niet op tijd terug was van het dagverblijf.' Het duurde even eer Honza weer iets zei. Hij schudde zijn hoofd niet, hij schudde zijn wandelstok bij wijze van afkeuring. 'Foezelen betekent niets. Foezelen is geen vaardigheid. Met foezelen bereik je niets in het leven.' 'Dat is nu juist waar wij van mening verschillen, lieve Honza. Dat is precies wat ik je al duizend jaar, althans zo voelt het, probeer duidelijk te maken. Er is zoiets als foezelen, het is van levensbelang, en jij kunt het niet, hebt het nooit gekund, en zult het nooit kunnen, zoveel is zeker.'

13. Honza's kromte

2011-10-03T14:04:00.003+02:00

Zsuzsanna Györgyövics

Honza bleek een figuur van achter in de zeventig, met een trenchcoat aan en een hoedje op, die met een wandelstok door het appartment stiefelde, omdat hij zo krom was als een banaan. Nee, als een treurwilg eigenlijk. Daar leek zijn silhouet nog het meeste op. Men vroeg zich bij Honza's kromte af: als zijn rug met geweld rechtop getrokken werd, van achter aan de schouders, met een knie tegen het ruggemerg, zouden er dan een paar wervels breken? Het was een vraag die maar beter even onbeantwoord kon blijven. Toen Jitka Honza voorstelde aan Radek, had de oude niets gezegd. Hij had Radek niet eens aangekeken; dit hoefde niet van vijandigheid te getuigen, misschien kostte aankijken hem teveel moeite. Hij keek strak naar de grond, en maakte snurkgeluiden, hoewel hij vrijwel zeker wakker was. 'Radek, mijn lieve Honza,' legde Jitka opgewekt uit, - was er een mens in haar leven die zij niet met 'lieve' aanduidde? - 'is mijn nieuwe project. Gisteren vers van de Karelsbrug geplukt. Veel trekken was daar niet voor nodig, hè, hè. Maar ik heb hem wel grondig moeten reinigen.' Honza deed zijn hoedje af, stiefelde Radek voorbij, en liet zich in een fauteuil vallen. 'Doe je jas nou eens uit, jochie!' riep Jitka, hakkenklakkend achter hem aan. En tegen Radek: 'Dat doet hij altijd. Komt een dagdeel te laat, zonder iets van zich te laten horen, mist het hele schouwspel, het gefoezel enzovoort, en als hij dan eindelijk thuis is, ploft hij in zijn luie stoel zonder zijn jas uit te doen. O, wat heb ik daar een hekel aan. Maar probeer zo'n oudje nog maar eens te veranderen. Ik geef het je te doen.'

12. 'Ik heb zo mijn twijfels of jij klaar bent voor zoveel kwetsbaarheid.'

2011-09-30T13:21:00.000+02:00

'Zo, lieve Radek, wil het een beetje lukken allemaal?' Roman, of eigenlijk Radek, schrok zich wezenloos toen hij in de spiegel ineens het snuitje van zijn gastvrouw ontdekte, dat, als ware het van een kangaroe, ineens vanachter zijn rug tevoorschijn sprong. 'Relax Radek, ik had dat pak al voor je uitgezocht. Dat is een pak dat Honza toch niet meer past. Maar lieve Radek, je snapt dat je je levensstijl drastisch moet aanpassen, wil je in dat pak Praag en de rest van de wereld te lijf gaan. Een wit linnen pak is wel wat anders dan die van oud zweet doortrokken lompen die je aanhad. Wit linnen wil zeggen: zo min mogelijk kreuken, en niet morsen. Een onkreukbaar, smetteloos bestaan, lieve Radek. En je hebt ook al geen vacht meer... Ik heb zo mijn twijfels of jij klaar bent voor zoveel kwetsbaarheid. Heb je al gegeten? Heb je de ontbijtstaven gevonden die ik voor je had klaargelegd? Neem er twee van, dan kun je er tot het middaguur tegenaan. En ik zal je een heel pak meegeven als proviand, dan hoef je de komende weken geen boodschappen te doen. Maar ik loop op de feiten vooruit. We moeten praten, lieve Radek. Over jou. Over Honza. En wat jij en Honza voor elkaar kunnen betekenen... Honza?' brulde ze door de intercom. 'Kom je naar boven? Radek is klaar voor je. Helemaal klaar. En als je het mij vraagt verheugt hij zich heel erg op de ontmoeting.'

11. Roman

2011-09-29T15:15:00.003+02:00

'Niet slecht.' Radek Z. bekeek zichzelf uitgebreid in de spiegel. Het was lang geleden dat hij zich uitgebreid in de spiegel had bekeken. De laatste jaren, op straat, had hij geen tijd gehad om in de spiegel te kijken. Er viel ook niets te zien. Ja, een 'mislukkeling,' zo had Jitka het bondig uitgedrukt. Een stinkende bedelaar. Maar nu zag hij er tip top uit. Een kale man in een wit linnen pak. Daar zag je er tegenwoordig wel meer van, afgezien misschien van de ontbrekende wenkbrauwen, maar dat kon hem niets schelen. Zijn drang tot uniciteit had hij al jaren geleden naar de mesthoop van de privégeschiedenis verwezen. Nu voelde hij zich herboren. Waarom zou hij, nu hij toch bezig was, en niemand in de buurt was om hem ervan te weerhouden, geen nieuwe naam verzinnen, en een nieuwe persoonlijkheid, zoals dat wel gebeurde in sommige werken van fictie? Hij had altijd Roman willen heten. Hij had altijd huisjurist willen zijn bij een verzekeringsmaatschappij gespecialiseerd in arbeidsongeschiktheid. Wat lette hem, om hier en nu, zichzelf te herdopen tot Roman, huisjurist van een verzekeringsmaatschappij gespecialiseerd in arbeidsongeschiktheid? Het enige wat hij nog nodig had was een achternaam, een rechtenstudie en een verzekeringsmaatschappij die hem in dienst wilde nemen, maar zo moeilijk kon dit niet zijn.

10. One night cuddle

2011-09-28T23:48:00.001+02:00

Radek Z. werd de volgende ochtend wakker met een enorme erectie, maar zonder bedgenote. Jitka was foetsie. Radek had wel gehoord van mannen die zoiets plachten te doen bij one night stands. Die trokken na gedane zaken doodleuk hun kleren aan en zeiden tabee. Of zelfs dat niet. Want dat ontbijt met die one night stand, daar zagen ze heel erg tegenop. En dat slapen eigenlijk ook. Radek zat anders in elkaar. Ten eerste was dit zijn eerste one night stand – als het al een one night stand te noemen was, want ze hadden alleen gefoezeld. Technisch was het een one night cuddle. Daar kwam bij dat hij wel degelijk behoefte had om met de life coach te ontbijten. Dan kon hij eindelijk eens om opheldering vragen over a) de fondsen die hij gisteren had geworven, en wanneer hij die kon terugverwachten en b) Honza. Wat was precies de bedoeling? Dat bedoelde hij. Maar het zag er niet uit dat Jitka binnen afzienbare tijd het appartement in zou stormen met verse croissants, perssinasappels en cappuccino's. Radek had zo'n vermoeden dat het de life coach weinig kon schelen wat hij deze ochtend, het was zondag, at, en of hij iets at, anders had ze wel een berichtje achtergelaten. Radek zette het wijnglas dat hij mee naar bed had genomen in de afwasmachine, plensde wat water in zijn gezicht en ging op zoek naar schone kleren.